Zmiany w odwrotnym obciążeniu od 2017 roku

paper work2 grudnia 2016 r. Sejm przekazał Prezydentowi do podpisu uchwaloną dzień wcześniej ustawę wprowadzającą liczne zmiany w podatku od towarów i usług, których termin wejścia w życie został zaplanowany na dzień 1 stycznia 2017 r. Pośród nich znalazły się zmiany w stosowaniu mechanizmu odwrotnego obciążenia (reverse charge).

ODWROTNE OBCIĄŻENIE DLA USŁUG BUDOWLANYCH

Modyfikacji uległ m.in. przepis zobowiązujący do rozliczenia podatku VAT przez nabywcę usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych. Zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisu zobowiązanymi do stosowania reverse charge będą nabywający usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych a także nabywający szeroko pojęte usługi budowlane. Warunkiem zastosowania odwrotnego obciążenia jest, aby usługodawcą był podatnik podatku od towarów i usług (z wyjątkiem podatników korzystających ze zwolnienia podmiotowego), a usługobiorcą podatnik podatku od towarów i usług zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

Usługi, do których będzie miał zastosowanie powyższy mechanizm, zostały szczegółowo wymienione w Załączniku nr 14 do ustawy. Można je podzielić na następujące grupy:
– roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków;
– roboty związane z budową dróg i mostów;
– roboty związane z budową rurociągów, linii wodociągowych, linii przesyłowych, elektrowni;
– roboty związane z wykonywaniem wszelkich instalacji;
– roboty związane z wykończeniem budynków.
Obowiązek stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia znajdzie zastosowanie w sytuacji, gdy usługodawca będzie świadczył usługi jako podwykonawca.

Ustawa nie definiuje jednak pojęcia „podwykonawcy”, co prawdopodobnie będzie powodowało liczne wątpliwości interpretacyjne. Teoretycznie w przypadku braku ustawowej definicji należałoby posłużyć się jego językowym znaczeniem. Zgodnie z nim podwykonawcą jest podmiot wykonujący prace na rzecz głównego wykonawcy. Życie gospodarcze jest jednak nieco bardziej skomplikowane. Problematyczne mogą być zatem sytuacje, w których określone usługi będą zakupione u wykonawcy, a następnie refakturowane na podmiot będący faktycznym odbiorcą usługi. Niejasne jest, czy w takim przypadku wykonawca również może zostać uznanym przez organy podatkowe za „podwykonawcę”, o którym mowa w przepisach ustawy. Niejasne jest też, czy zmiana wpłynie na rozliczenia konsorcjów lub kosztów kwalifikowanych w zamówieniach publicznych.

Przykładowe rozliczenie w przypadku świadczenia usług budowlanych przez podwykonawcę zawarliśmy na poniższym grafie.

reverese_charge_chart
NABYWCA BIŻUTERII ROZLICZY VAT NALEŻNY

Wskutek uzupełnienia Załącznika nr 11 do ustawy mechanizmem odwrotnego obciążenia zostały objęte również towary takie jak: srebro, złoto (inne niż inwestycyjne), platyna (nieobrobiona plastycznie, w postaci półproduktu lub proszku), metale nieszlachetne, metale nieżelazne wraz z ich wyrobami oraz biżuteria. W rezultacie, jeśli dokonującym dostawy towarów wymienionych powyżej będzie podatnik podatku od towarów i usług (niepodlegający zwolnieniu podmiotowemu), natomiast nabywcą będzie podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, a sama dostawa nie będzie podlegała zwolnieniu, zobowiązanym do rozliczenia podatku będzie nabywca.

DOSTAWA PROCESORÓW Z LIMITEM

Reverse charge zostanie także objęta dostawa procesorów wykonana w ramach jednolitej gospodarczo transakcji przekraczającej kwotę 20 000,00 zł. Za jednolitą gospodarczo transakcję uznaje się transakcję wykonaną w ramach jednej umowy, nawet jeżeli dokonana jest więcej niż jedna dostawa, na podstawie odrębnych zamówień dokumentowanych większą liczbą faktur. Podatnicy staną wobec obowiązku monitorowania wartości dostaw procesorów i zastosowania odwrotnego obciążenia w przypadku spełnienia warunków.

Reprodukowane za zgodą ekspertów RSM Poland

Klauzula o unikaniu opodatkowania

367942_5867_1_1280px22 marca 2016 r. został skierowany do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (dalej: „Projekt”). Projekt zakłada wprowadzenie do polskiego prawodawstwa klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Proponowane zmiany mają szansę wejść w życie w ciągu najbliższych dwóch, trzech miesięcy.

Zgodnie z treścią Projektu Ordynacja podatkowa zostanie uzupełniona o Dział IIIA (art. 119a – 119zf), zawierający regulacje dotyczące przeciwdziałania unikaniu opodatkowania. Sednem proponowanej regulacji będzie przepis art. 119a §1 Ordynacji podatkowej, w którym wskazano, że unikanie opodatkowania będące sztucznym działaniem polegającym na dokonaniu czynności przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej.

Nowe regulacje zakładają, że w przypadku unikania opodatkowania, skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki mógłby zaistnieć, gdyby dokonano czynności odpowiedniej. Czynność odpowiednia to czynność, która mogłaby zostać dokonana, jeżeli podatnik działałby rozsądnie oraz kierował się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej. W razie wskazania przez stronę w toku postępowania czynności odpowiedniej, skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy jaki zaistniałby, gdyby takiej czynności dokonano. Jeżeli jednak z okoliczności wynika, że osiągnięcie korzyści podatkowej było jedynym celem przyświecającym stronie, skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki zaistniałby, gdyby czynności nie dokonano.

SZTUCZNY SPOSÓB DZIAŁANIA

Zgodnie z treścią art. 119c §1 Ordynacji podatkowej sposób działania uznaje się za sztuczny, jeżeli istniejące okoliczności wskazują, że nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z ustawą podatkową.
Przy ocenie sposobu działania bierze się pod uwagę występowanie:

  • nieuzasadnionego dzielenia operacji,
  • angażowania podmiotów pośredniczących pomimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego,
  • elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności,
  • elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących,
  • ryzyka ekonomicznego lub gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, iż należy uznać, że rozsądnie działający podmiot nie wybrałby takiego sposobu działania.

DZIAŁANIE W CELU OSIĄGNIĘCIA KORZYŚCI PODATKOWEJ

Zgodnie z brzmieniem nowych przepisów czynności dokonane przez podatnika uznaje się za podjęte przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, w przypadku gdy pozostałe cele ekonomiczne lub gospodarcze przez niego wskazane okażą się mało istotne. Korzyścią podatkową w takim przypadku będzie:

  • niepowstanie zobowiązania podatkowego, odsunięcie w czasie powstania takiego zobowiązania lub obniżenie jego wysokości albo powstanie lub zawyżenie straty podatkowej,
  • powstanie nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku albo podwyższenie kwoty nadpłaty lub zwrotu.

WARUNKI NIESTOSOWANIA KLAUZULI PRZECIWKO UNIKANIU OPODATKOWANIA

Przepis art. 119a Ordynacji podatkowej nie będzie miał zastosowania (zgodnie z art. 119b Ordynacji podatkowej):

  •  jeżeli korzyść podatkowa lub suma osiągniętych korzyści nie przekroczy w okresie rozliczeniowym 100 000,00 zł,
  •  do podmiotu, który uzyskał opinię zabezpieczającą dotyczącą czynności – w zakresie objętym opinią,
  • do dnia uchylenia lub zmiany opinii zabezpieczającej,
  • do podmiotu, którego wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej nie został załatwiony w terminie, o którym mowa w art. 119zb Ordynacji podatkowej – w zakresie objętym wnioskiem, do dnia zmiany opinii zabezpieczającej,
  • do podatku od towarów i usług oraz do opłat i niepodatkowych należności budżetowych,
  • jeżeli zastosowanie innych przepisów prawa podatkowego pozwala na przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania.

Podatek od towarów i usług pozostaje poza przedmiotem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, jednak nowelizacja wprowadza zmiany także w ustawie o podatku od towarów i usług (dalej: „UPTU”), m.in. poprzez wprowadzenie pojęcia nadużycia prawa w art. 2 pkt 35 UPTU. Nadużycie prawa jest definiowane jako dokonanie czynności opodatkowanych, w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, sprzecznych z celem, któremu służą te przepisy.

POSTĘPOWANIE PODATKOWE W PRZYPADKU UNIKANIA OPODATKOWANIA

Minister właściwy do spraw finansów publicznych (dalej: „Minister Finansów”) wszczyna postępowanie podatkowe lub w drodze postanowienia w całości lub w części przejmuje do dalszego prowadzenia postępowanie podatkowe lub postępowania kontrolne jeżeli może zostać wydana decyzja w związku z unikaniem opodatkowania, w sprawie:

  • określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego,
  • określenia wysokości straty podatkowej,
  • stwierdzenia nadpłaty lub określenia wysokości nadpłaty albo zwrotu podatku,
  • odpowiedzialności podatnika za podatek niepobrany przez płatnika,
  • odpowiedzialności lub uprawnień spadkobiercy.

Minister Finansów przejmując postępowanie kontrolne jednocześnie wszczyna postępowanie podatkowe. W postanowieniu o przejęciu postępowania wskazuje, w jakim zakresie zostało ono przejęte oraz doręcza je stronie i organowi uprzednio je prowadzącemu. Przejęcie postępowania nie wpływa na moc prawną czynności podjętych przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej.

OPINIA ZABEZPIECZAJĄCA

Projekt ustawy wprowadza instytucję opinii zabezpieczającej, która będzie stanowić alternatywną procedurę dla instytucji interpretacji indywidualnych. Organem podatkowym wydającym opinie zabezpieczające będzie Minister Finansów. Wniosek będzie mógł zostać złożony wspólnie przez kilku zainteresowanych, a dotyczyć może zarówno czynności dokonanej, rozpoczętej jak i planowanej.

Opinia zabezpieczająca wydawana będzie bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania wniosku przez Ministra Finansów, pod warunkiem, że przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że nie ma podstaw do zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej. Wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej podlegać będzie opłacie w wysokości 20 000,00 zł.

Równocześnie w kwestii interpretacji indywidualnych, Organ je wydający (od 1 lipca 2016 r., zamiast Ministra Finansów, w którego imieniu działają dyrektorzy izb skarbowych, interpretacje będzie wydawał Dyrektor Biura Krajowej Informacji Podatkowej) będzie mógł odmówić wydania interpretacji w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które stanowić będą unikanie opodatkowania. W trakcie załatwiania wniosku o interpretację indywidualną, w przypadku wątpliwości czy zdarzenie przyszłe lub stan faktyczny stanowią unikanie opodatkowania organ wydający interpretację będzie uprawniony do zwrócenia się o opinię do Ministra Finansów.

RADA DO SPRAW PRZECIWDZIAŁANIA UNIKANIU OPODATKOWANIA

Projekt ustawy przewiduje utworzenie Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania (dalej: „Rada”) będącej niezależnym organem opiniodawczym w zakresie zasadności zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach. Rada będzie powoływana przez Ministra Finansów na czteroletnią kadencję.

W trakcie postępowania podatkowego wszczętego w związku z unikaniem opodatkowania Minister Finansów może zasięgnąć opinii Rady co do zasadności zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej. Opinie Rady mają być wydawane w formie pisemnej wraz z uzasadnieniem bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania akt sprawy. Jeżeli Minister Finansów nie zwróci się z wnioskiem o wydanie opinii w trakcie postępowania, stronie postępowania przysługuje wniosek o jej wydanie zgłoszony w odwołaniu od decyzji.

Opinia Rady w sprawie zasadności zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej nie stanowi opinii zabezpieczającej, o której mowa w art. 119w Ordynacji podatkowej. Nie jest również wiążąca dla Ministra Finansów, który jednak w wydanej decyzji jest zobowiązany ustosunkować się do niej.

PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I WEJŚCIE W ŻYCIE

Zgodnie z Projektem ustawa ma wejść w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia. Przepisy dotyczące klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania będą miały zastosowanie wyłącznie do czynności dokonanych po wejściu w życie planowanych zmian. Przy czym rozstrzygający będzie konkretny moment dokonania czynności. Bez znaczenia będzie, czy czynność stanowiąca unikanie opodatkowania została poprzedzona innymi czynnościami, które miały miejsce przed wejściem w życie klauzuli. Zgodnie z uzasadnieniem
do ustawy podatnik będzie zobowiązany do zaprzestania kontynuowania unikania opodatkowania w związku z wykorzystywaniem wykreowanych przed wejściem w życie omawianych przepisów „sztucznych mechanizmów działania”.

Podsumowując, unikanie opodatkowania stanowi zagrożenie dla równowagi budżetowej i stabilności finansów publicznych, jest również naruszeniem konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. Celem wprowadzanej klauzuli jest uporządkowanie systemu prawa podatkowego, wyznaczenie granic dopuszczalnej optymalizacji i wzmocnienie niezależności prawa podatkowego nad prawem cywilnym. Jednocześnie klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania zaproponowana w Projekcie składa się z pojęć nieprecyzyjnych, których interpretacja może prowadzić do niedozwolonego prawotwórstwa ze strony organów podatkowych. Wydaje się, że szczególnie na początku funkcjonowania klauzuli w obecnym kształcie będzie ona wywoływać spory podatników z organami podatkowymi.

Nowy kodeks celny – konsekwencje VAT

158813_9601_1280pxKonsekwencje na gruncie VAT wynikające z wejścia w życie Unijnego Kodeksu Celnego

ZMIANA ZASAD USTALANIA WARTOŚCI CELNEJ TOWARÓW

W przypadku importu towarów wartość celna towaru ma bezpośredni wpływ na wysokość podatku VAT, gdyż to w oparciu o nią wyliczana jest jego wysokość. Podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest bowiem wartość celna powiększona o należne cło.

Polecamy więc prześledzić dokładnie zmiany dotyczące jej kalkulowania, które wystąpią w następujących obszarach i zakresie:

  • ustalania wartości celnej towarów w transakcjach łańcuchowych, tzn. gdy towar był przedmiotem dwóch lub więcej sprzedaży przed jego wprowadzeniem na obszar celny UE. Następuje tutaj odejście od możliwości deklarowania wartości celnej na podstawie sprzedaży mającej miejsce przed ostatnią sprzedażą, na podstawie której towary zostały wprowadzone na obszar celny UE;
  • ustalania wartości celnej w sytuacji, gdy sprzedający udzielają kupującym rabatów z różnych tytułów, np. rabatu za wcześniejszą płatność. Pojawił się odrębny przepis poświęcony traktowaniu rabatów w związku z ustalaniem wartości celnej. Przepis przewiduje akceptowanie rabatów:
  1. gdy w chwili zgłoszenia celnego umowa zawarta pomiędzy kontrahentami przewiduje ich stosowanie i określa ich wysokość,
  2. za wcześniejszą płatność (nawet w sytuacji, gdy w chwili zgłoszenia towaru cena nie została zapłacona).

Jednocześnie przepis wyklucza możliwość uwzględniania rabatów wynikających ze zmian w umowie dokonanych po przyjęciu zgłoszenia celnego;

  • ustalania wartości celnej w przypadku, gdy transakcji towarzyszą opłaty ponoszone z tytułu przyznanego prawa do korzystania ze znaku towarowego. Na gruncie nowych przepisów znak towarowy będzie traktowany tak samo jak każdy inny przedmiot własności intelektualnej;
  • ustalania wartości celnej na podstawie szczególnych kryteriów w przypadku, gdy nie można jej obliczyć w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Rozszerzono zakres przedmiotowy pozwolenia na uproszczone ustalanie wartości celnej w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów;
  • przeliczania waluty w celu ustalania wartości celnej towarów (gdy cena towaru wyrażona jest w walucie obcej). Kurs wymiany waluty z przedostatniej środy poprzedniego miesiąca będzie stosowany przez cały następny miesiąc kalendarzowy niezależnie od jego wahnięć (odejście od zasady zmiany kursu w przypadku, gdy kurs wymiany zanotowany w środę różni się o 5% lub więcej w stosunku do kursu stosowanego).

DOSTOSOWANIE USTAWODAWSTWA KRAJOWEGO DO UKC

Wprawdzie unijne przepisy celne wprowadzane są rozporządzeniami, które obowiązują w Polsce bezpośrednio i nie trzeba ich implementować, to jednak pewne procedury muszą być określone w prawie krajowym (np. w prawie celnym). Ponadto ustawy podatkowe powołują się na przepisy celne – odpowiednich zmian będzie więc wymagała np. ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535,z późn. zm.).

Projekt ustawy o zmianie ustawy – prawo celne oraz niektórych innych ustaw został przekazany 7 marca 2016 r. do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania. Przebieg procesu legislacyjnego można śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Zgodnie z projektem, w ustawie o VAT pojawią się zapisy wywołujące m.in. następujące skutki:

  • dostosowanie przepisów ustawy do zmian spowodowanych wprowadzeniem UKC w zakresie przekształceń procedur celnych, m.in. związanych ze zniknięciem procedury celnej przetwarzania pod kontrolą celną, zakwalifikowaniem wolnego obszaru celnego jako procedury specjalnej (jako procedury składowania);
  • zrównanie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu importu towarów w przypadku objęcia towarów procedurą celną uszlachetniania czynnego z chwilą zamknięcia procedury uszlachetniania czynnego zgodnie z art. 324 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE L 343 z 29.12.2015, str. 558),
  • określenie podstawy opodatkowania towarów objętych powyższą procedurą (w stosunku do których zastosowanie znajdzie tenże art. rozporządzenia) jako ich wartości celnej (lub wartości celnej powiększonej o podatek akcyzowy);
  • uniemożliwienie naczelnikowi urzędu celnego określenia kwoty podatku w drodze decyzji dotyczącej należności celnych w związku ze stwierdzeniem, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo;
  • w zakresie stosowania procedury uproszczonej – poprzez odwołanie się do nowych przepisów na podstawie których ma ona funkcjonować (art.166 oraz art.182 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.) oraz uzależnienie jej realizacji od wcześniejszego wydania pozwolenia a także modyfikacje związane z możliwością korzystania z procedury uproszczonej przez przedstawiciela bezpośredniego działającego na rzecz podatnika nieposiadającego pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej, którą zostały objęte towary;
  • zobowiązanie podatnika w przypadku stosowania przez niego odprawy scentralizowanej, o której mowa w art.179 unijnego kodeksu celnego, w której realizację zaangażowane są co najmniej dwie administracje celne z co najmniej dwóch państw członkowskich, do obliczenia i wykazania kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji dla importu towarów;
  • zmianę w zakresie obliczania odsetek za zwłokę od różnicy podatku powstałej w związku z jego nieprawidłowym wykazaniem w zgłoszeniu celnym;
  • określenie stosownego dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej w przypadku wywozu, o którym mowa w art. 140 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015, str. 1).
  • Projektowane na podstawie nowych unijnych przepisów celnych zmiany w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług przez importerów i eksporterów według polskich przepisów podatkowych nie są przełomowe czy szczególnie zaskakujące. Zachęcamy jednak do zgłębienia treści nowych przepisów w zakresie, w którym mogą one Państwa dotyczyć oraz do śledzenia przebiegu procesu legislacyjnego, którego owocem będzie ostateczny efekt unijnej rewolucji celnej pod postacią znowelizowanej ustawy o VAT.

PRZYDATNE AKTY PRAWNE:

  • unijny kodeks celny przyjęty w dniu 9 października 2013 r. rozporządzeniem (UE) nr 952/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady;
  • rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 2015/2446 z 28 lipca 2015 r., uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz.Urz. UE z 2015 r. L 343, s. 1);
  • rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2015/2447 z 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE z 2015 r. L 343, s. 558).

Zespół RSM Poland KZWS

Zmiana w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych

1166357_33949449_1024px

FreeImages.com/Zsuzsa N.K.

Od 1 stycznia 2016 roku wejdą w życie wprowadzone szeregiem ustaw zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „UPDOP”). Znowelizowane zostały przede wszystkim przepisy w zakresie kosztów uzyskania przychodu. Dodatkowo dnia 10 września 2015 r. została uchwalona ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem polubownych metod rozwiązywania sporów, wprowadzająca zmiany w zakresie korekty przychodów i kosztów uzyskania przychodów – która obecnie oczekuje na podpis Prezydenta. Do Senatu wpłynęła również uchwalona dnia 11 września 2015 r. ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. W poniższym Tax Alercie przedstawiamy Państwu zarys najważniejszych zmian, które wejdą (lub mogą wejść) w życie z początkiem nowego roku.

Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez pracodawcę

Od 1 stycznia 2016 r. ulegnie zmianie katalog wydatków uznawanych za koszty uzyskania przychodów (dalej: „KUP”) zawarty w art. 15 UPDOP. Zostały do niego dołączone koszty poniesione przez pracodawcę: – na utworzenie zakładowego żłobka, zakładowego klubu dziecięcego lub zakładowego przedszkola, – z tytułu prowadzenia zakładowego żłobka, zakładowego klubu dziecięcego lub zakładowego przedszkola. Z zastrzeżeniem, że wysokość takich wydatków nie może przekroczyć miesięcznie na każde dziecko pracownika: – uczęszczające do żłobka lub klubu dziecięcego – kwoty 400 zł, – uczęszczające do przedszkola – kwoty 200 zł, – dofinansowania pracownikowi wydatków, do wysokości nieprzekraczającej kwoty wydatków poniesionych i udokumentowanych przez pracownika, związanych z objęciem dziecka pracownika opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna lub uczęszczaniem dziecka pracownika do żłobka lub klubu dziecięcego, jednak nie więcej niż 400 zł miesięcznie na każde dziecko, a także uczęszczaniem dziecka pracownika do przedszkola do kwoty nie większej niż 200 zł miesięcznie na każde dziecko.  

Korekta kosztów uzyskania przychodów w przypadku nieuregulowania zobowiązania

Wraz z początkiem roku przestanie obowiązywać problematyczny w interpretacji art. 15b UPDOP dotyczący korekty KUP w przypadku nieuregulowania zobowiązania. Podatnicy, którzy dokonali zmniejszenia KUP albo zwiększenia przychodów przed dniem 1 stycznia 2016 r., będą mogli zastosować art. 15b UPDOP w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r. w zakresie zwiększenia kosztów.

Zmiany w zakresie korekty przychodów i kosztów uzyskania przychodów

Dnia 10 września 2015 r. została przedłożona do podpisu Prezydenta ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem polubownych metod rozwiązywania sporów. Nowelizacją do art. 12 UPDOP dołączono ust. 3j, 3k, 3l i 3m. Zgodnie z ich brzmieniem w przypadku dokonywania korekty przychodu, w przypadkach innych niż błąd rachunkowy lub oczywista omyłka, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów w miesiącu rozliczeniowym, w którym podatnik otrzymał fakturę lub inny dokument potwierdzający przyczyny korekty. Ponadto do art. 15 UPDOP zostały dodane kolejno ust. 4i, 4j, 4k oraz 4l. Korekta KUP została uregulowana analogicznie do korekty przychodów. W myśl znowelizowanych przepisów korekty KUP, w przypadkach innych niż błąd rachunkowy czy oczywista omyłka, podatnik jest zobligowany dokonać poprzez zmniejszenie lub zwiększenie KUP w miesiącu rozliczeniowym, w którym została otrzymana faktura lub inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

Zmiany w zakresie opodatkowania wypłacanych dywidend oraz odsetek i należności licencyjnych

Ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw – obecnie skierowaną do Senatu – ustawodawca wprowadził zmiany w zakresie opodatkowania przychodów otrzymanych z dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, a także opodatkowania podmiotów powiązanych. Nowelizacja ma na celu wdrożenie w polskim systemie prawnym przepisów europejskich. Do UPDOP został dodany art. 22c zgodnie z treścią którego zwolnienia wskazanego w art. 20 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4 nie stosuje się jeżeli zostały osiągnięte dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych w związku z zawarciem umowy lub dokonaniem innej czynności w celu uzyskania zwolnienia, a uzyskanie tego zwolnienia nie skutkuje wyłącznie wyeliminowaniem podwójnego opodatkowania dochodów (przychodów). Ponadto zwolnienia, o którym mowa w art. 20 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4 nie stosuje się jeżeli zawarcie umowy lub dokonanie innej czynności prawnej nie miało charakteru rzeczywistego.

Zmiany w zakresie transakcji między podmiotami powiązanymi

Tą samą ustawą ustawodawca dokonuje również szeregu zmian w zakresie transakcji między podmiotami powiązanymi. Jest to swoista rewolucja, gdyż wprowadzone zostają całkowicie nowe obowiązki dla znacznej rzeszy podatników. Przepisy te w znaczącej większości wejdą jednak w życie dopiero od 2017 roku (zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów przejściowych). Od 1 stycznia 2016 roku obowiązywać będą jedynie zmiany dotyczące największych podatników. Zgodnie z brzmieniem art. 27 ust. 6 UPDOP podmioty krajowe, które: – spełniają kryteria jednostki dominującej oraz nie spełniają kryteriów jednostki zależnej, w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości, – są jednostką konsolidującą sprawozdanie finansowe w rozumieniu przepisów o rachunkowości, – posiadają poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zakład zagraniczny lub jedną lub więcej jednostek zależnych w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości, – których skonsolidowane przychody w rozumieniu przepisów o rachunkowości, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej terytorium, przekroczyły w poprzednim roku podatkowym równowartość 750 000 000 euro, są zobowiązane do przekazania urzędowi skarbowemu sprawozdania o wysokości dochodów oraz miejscach prowadzenia działalności, jednostkach zależnych oraz zakładów zagranicznych, które należą do grupy. Termin na przekazanie sprawozdania wynosi 12 miesięcy od dnia zakończenia roku podatkowego podmiotu, którego sprawozdanie dotyczy. Jeżeli ustawa wejdzie w życie w obecnym brzmieniu obowiązek sporządzenia i przekazania sprawozdania powstanie po raz pierwszy za rok podatkowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2015 r., jednak nie później niż przed dniem 1 stycznia 2017 r. Ponadto jeżeli za rok podatkowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2015 r. skonsolidowane przychody w rozumieniu przepisów o rachunkowości, uzyskane zarówno na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także poza tym terytorium, przekroczyły w tym roku podatkowym równowartość 750 000 000 euro – sprawozdanie jest przekazywane w terminie 12 miesięcy od dnia zakończenia roku podatkowego, za który jest składane.

Zespół RSM Poland KZWS

Prawo do odliczenia VAT a dobra wiara

1152779_15471244_cobra

FreeImages.com/peter kuzmichev

W dniu 22 października 2015 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zwany dalej również: TSUE) wydał wyrok w sprawie Stehcemp sp.j. Florian Stefanek, Janina Stefanek, Jarosław Stefanek (C-277/14), w którym odniósł się do fundamentalnej kwestii we wspólnym systemie VAT, dotyczącej prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego od transakcji uznanych za „podejrzane”. Wprawdzie orzeczenie to okazało się korzystne dla podatnika, jednak nie rozwiązuje ono całkowicie problemu podatników, których dostawcy okazują się oszustami.
Istota problemu odnosi się do coraz częściej spotykanych sytuacji, w których podatnikowi odmawia się prawa do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej ze względu na to, że jego kontrahent (dostawca, wystawca faktury) uczestniczy w procederze oszustw podatkowych, np. poprzez wystawianie tzw. „pustych faktur”, lub też przyjmowanie roli „słupa”, którego funkcja sprowadza się jedynie do figurowania jako sprzedawca na wystawianej fakturze. W konsekwencji należny podatek VAT nie zostaje zapłacony, a faktyczny i domniemany sprzedawca często w niewytłumaczalnych okolicznościach po prostu znika. Organy podatkowe dążą w takich przypadkach do wyrównania uszczuplonej należności budżetowej poprzez odmowę prawa do odliczenia naliczonego VAT po stronie nabywcy. I tutaj zasadnicze znaczenie odgrywa tzw. „dobra wiara”. W szeregu orzeczeń TSUE podkreślono bowiem, że prawo do odliczenia podatku naliczonego może zależeć od istnienia po stronie podatnika dobrej wiary i dołożenia przez niego należytej staranności w związku z dokonywaniem transakcji.(Por. w szczególności wyrok z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03 i C-484/03 Optigen i in., pkt 52, 55, a także wyrok w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recycling, pkt 45, 46, 60; wyrok w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében i Dávid, pkt 47 oraz wyrokw sprawie C-285/11 Bonik, pkt 41.) Czym jednak jest dobra wiara podatnika? Jakich czynności powinien dopełnić podatnik, aby organy uznały, że rzeczywiście wykazał się on należytą starannością przy weryfikacji swojego dostawcy?
Niestety brak jest jednoznacznej odpowiedzi na powyższe pytania. Trybunał w ww. wyroku stanął wprawdzie na stanowisku, że od podatnika nie można wymagać, aby dokonywał ustaleń, do których nie jest zobowiązany (obowiązującymi przepisami), jednakże wskazał również, że określenie działań, jakich w konkretnym wypadku można w sposób uzasadniony oczekiwać od podatnika (który zamierza skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT), zależy przede wszystkim od okoliczności rozpatrywanej sprawy. Czyli w każdym przypadku do dobrej wiary podchodzić należy indywidulanie.
Stawka jest natomiast wysoka, albowiem w grę wchodzi nie tylko prawo do odliczenia podatku VAT, ale także ryzyko uznania podatnika za podmiot uczestniczący w transakcji związanej z przestępstwem podatkowym. Jak bowiem wskazał TSUE – w przypadku, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że poprzez nabycie towaru uczestniczył w transakcji związanej z przestępstwem w zakresie podatku VAT, winien on zostać uznany za uczestniczącego w tym przestępstwie i to niezależnie od tego, czy osiąga on korzyść z odsprzedaży towarów lub wykorzystania usług w ramach opodatkowanych transakcji dokonywanych przez niego na późniejszym etapie obrotu (Wyroki: Bonik, C-285/11, EU:C:2012:774, pkt 38, 39 i przytoczone tam orzecznictwo; Maks Pen, C-18/13, EU:C:2014:69, pkt 27.). Z kolei uznanie podatnika za uczestnika przestępstwa podatkowego rodzi jego odpowiedzialność na gruncie przepisów Kodeksu karnego skarbowego i zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności.
Restrykcyjne w tym zakresie jest również orzecznictwo krajowych sądów administracyjnych, z którego wynika, że istotnym jest, aby same okoliczności towarzyszące transakcji wskazywały, iż nabywający towar (lub usługę) podatnik wykazał w niej staranność wymaganą w obrocie danym towarem (lub usługą), czyniącą tę transakcję przejrzystą. Jednocześnie NSA wskazał, że podatnik powinien przedsięwziąć wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym (Wyrok NSA z dnia 06 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 1739/13).
Weryfikacji wiarygodności kontrahenta dokonuje się m.in. poprzez sprawdzenie, czy jest on czynnym podatnikiem VAT oraz poprzez analizę danych ujawnionych w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego czy też w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Działania te częstokroć nie będą jednak wystarczające, dlatego też podatnicy, w celu
zabezpieczenia własnych interesów, powinni stosować odpowiednie procedury sprawdzające partnerów handlowych. Niestety nie ma gotowej i uniwersalnej recepty na to, w jaki sposób podatnicy mogą udowodnić, że przy dokonywaniu określonej transakcji wykazali się należytą – w danym przypadku racjonalnie oczekiwaną – starannością. Znaczenie mają bowiem tutaj różne czynniki, takie jak chociażby branża, w której dokonuje się transakcji, czy też uwarunkowania prawne, w ramach których funkcjonuje podatnik i potencjalny partner handlowy. Z tego też względu przyjęcie określonego modelu działania powinno być poprzedzone odpowiednią analizą indywidualnej sytuacji podatnika.

Zespół RSM Poland KZWS

Zmiany w zakresie podatków i opłat lokalnych, PCC

745663_32686713_1024px

FreeImages.com/Benjamin Earwicker

Dnia 20 lipca 2015 roku Prezydent podpisał ustawę o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045) wprowadzającą zmiany m.in. w zakresie podatków i opłat lokalnych, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku od spadków i darowizn. W niniejszym tax alercie zaprezentowano najważniejsze modyfikacje wymienionych powyżej aktów prawnych, które mają znaczenie przede wszystkim dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Omawiane zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2016 roku i znajdą zastosowanie do stanów faktycznych powstałych po dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Podatki i opłaty lokalne

Powołana powyżej ustawa wprowadza liczne zmiany do ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych. W szczególności w odniesieniu do podatku od nieruchomości, nastąpiło m.in.:
– doprecyzowanie terminów „grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej” oraz hasła „działalność gospodarcza”;
– zastąpienie pojęcia „względy techniczne”, regulacją mówiącą o budynkach, budowlach lub ich częściach, w stosunku do których organ nadzoru budowlanego lub organ nadzoru górniczego wydał ostateczną decyzję, która trwale wyłącza budynek, budowlę lub ich części z użytkowania;
– opodatkowanie gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, w każdym przypadku;
– wprowadzenie obowiązku jednorazowej zapłaty, w terminie płatności pierwszej raty, podatku 
nieprzekraczającego kwoty 100 zł;
– zniesienie zasady solidarnej odpowiedzialności za ten podatek w przypadku hal garażowych w budynkach wielorodzinnych;
– zwolnienie z opodatkowania gruntów i budynków lub ich części, stanowiących własność gminy, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą lub będących w posiadaniu innych niż gmina jednostek sektora finansów publicznych oraz pozostałych podmiotów.

Ponadto od tej pory gminy będą same mogły decydować czy na swoim terenie chcą wprowadzać pobór opłat lokalnych, takich jak opłata targowa, opłata miejscowa czy opłata uzdrowiskowa. Doprecyzowaniu uległ również zapis dotyczący poboru opłaty uzdrowiskowej i miejscowej, w taki sposób, że opłaty te będą pobierane za każdą rozpoczętą dobę pobytu, przy utrzymaniu zasady, że pobiera się je od osób fizycznych przebywających w danej miejscowości dłużej niż dobę.

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Ustawa nowelizująca wprowadza również szereg zmian do ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zgodnie z nią:
– opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych dodatkowo podlegać będą:
— umowa zamiany, jeżeli co najmniej jedna z rzeczy będących przedmiotem zamiany jest położona na terytorium Polski lub jedno z praw majątkowych jest wykonywane na terytorium Polski;
— odpłatne, częściowe zniesienie współwłasności, obejmujące przyznanie rzeczy wspólnej albo jej części niektórym dotychczasowym współwłaścicielom na dalszą współwłasność — w części dotyczącej spłat lub dopłat;
— odpłatne wyodrębnienie własności lokali na rzecz niektórych lub wszystkich współwłaścicieli;
— umowy sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym.
– zmianie ulegną przepisy dotyczące zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych w odniesieniu do nieruchomości stanowiących gospodarstwo rolne;
– jeżeli umowa pożyczki zawiera postanowienie z którego wynika, że wypłata środków finansowych będzie miała miejsce w następujących po sobie okresach tj. nie nastąpi jednorazowo, oraz suma wypłat nie jest znana w momencie zawarcia umowy pożyczki (pożyczka odnawialna/rewolwingowa), to w takim przypadku obowiązek podatkowy powstanie z chwilą każdorazowej wypłaty środków pieniężnych;
– zwrot podatku będzie miał miejsce w przypadku, gdy spółka nie została zarejestrowana w KRS lub wysokość kapitału zakładowego spółki kapitałowej została zarejestrowana w kwocie niższej niż określała umowa spółki, w części dotyczącej różnicy pomiędzy podatkiem zapłaconym a podatkiem należnym;
– przy braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej organu podatkowego, zamiast Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście, tak jak ma to miejsce w tej chwili, właściwym będzie Trzeci Urząd Skarbowy Warszawa Śródmieście.

Podatek od spadków i darowizn

Ustawa z dnia 20 lipca 2015 r. nowelizuje również przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn. Zmiany dotyczą m.in.:
– objęcia tym podatkiem nabycia własności rzeczy wspólnej (wspólnego prawa majątkowego) albo jej części przez niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na dalszą współwłasność oraz objęcia tym podatkiem wyodrębnienia własności lokali na rzecz współwłaścicieli;
– powstania obowiązku podatkowego z chwilą realizacji części świadczenia (wypłaty raty), tj. przy nabyciu rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny, polecenia darczyńcy, zapisu zwykłego, dalszego zapisu albo polecenia testamentowego;
– nabycia nieruchomości stanowiących gospodarstwo rolne. 
Reasumując, wprowadzane modyfikacje mają na celu przede wszystkim uszczelnienie systemu podatkowego. Ponadto prowadzą do usunięcia wątpliwości interpretacyjnych pojawiających się przy dokonywaniu wykładni przepisów zawartych w analizowanych aktach prawnych.

Zespół RSM Poland KZWS

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika


money-1239410_1024

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika
 oraz koniec z korektą kosztów z tytułu niezapłaconych faktur
Dnia 5 sierpnia 2015 roku Prezydent Bronisław Komorowski podpisał ustawę o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, której był pomysłodawcą. Ustawa ta wprowadza przede wszystkim dwie istotne zmiany – powołuje do życia zasadę in dubio pro tributario (rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika), a także uchyla uciążliwy obowiązek korekty kosztów z tytułu nieuregulowanych zobowiązań. W poniższym Tax Alercie pokrótce przedstawimy Państwu zakres oraz najważniejsze skutki wprowadzonej nowelizacji.

In dubio pro tributario

Ordynacja podatkowa zostanie rozszerzona o art. 2a, w którym wskazano, iż niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.
Zgodnie ze wskazaną zasadą, jeżeli w procesie dokonywania wykładni przepisów prawa pojawią się pewne wątpliwości, powstałe niejasności organ podatkowy lub sąd administracyjny powinien rozstrzygnąć na korzyść podatnika. Zamieszczenie reguły interpretacyjnej in dubio pro tributario ma doprowadzić do wzmocnienia ochrony praw podatnika i obrotu gospodarczego. Niewątpliwie należy uznać to za krok w dobrym kierunku. Uzasadnione zastrzeżenia budzi jednak sama treść przepisu wprowadzającego omawianą regułę interpretacyjną. Przede wszystkim dlatego, że została ona sformułowana poprzez użycie zwrotów nieostrych, niejasnych i niejednoznacznych. A to właśnie wieloznaczność zwrotów, którymi posługuje się ustawodawca stanowiąc regulacje podatkowe, jest źródłem wątpliwości interpretacyjnych i problemów podatników.
Niestety brak jest definicji sformułowania korzyść podatnika. Ponadto nie do końca wiadomo jak należy rozumieć zwrot: niedające się usunąć wątpliwości. Rodzi to ryzyko, iż organy podatkowe w sposób arbitralny będą przesądzać, że interpretowany przepis nie rodzi wątpliwości interpretacyjnych albo uznawać, że niejasności mogą zostać usunięte. Tym samym wprowadzona zasada może stanowić martwy przepis, który nie będzie stosowany.
Należy także zwrócić uwagę, że treść przepisu, który wprowadza zasadę in dubio pro tributario odnosi się wyłączenie do podatnika, nie obejmuje natomiast płatników i inkasentów. Ponadto omawiana zasada została ograniczona jedynie do treści przepisów prawa podatkowego, całkowicie pomijając wątpliwości, które mogą wystąpić podczas ustalania stanu faktycznego w danej sprawie. Część ekspertów uważa również, iż wprowadzenie tej zasady jest niezgodne z konstytucją, ponieważ przedkłada dobro jednostki nad dobrem publicznym.

Korekta kosztów

Drugą istotną zmianą jest uchylenie obowiązku korekty kosztów uzyskania przychodu będącego pochodną nieuregulowania zobowiązań w terminie. Regulacja wskazująca na istnienie przedmiotowego obowiązku usunięta zostanie zarówno z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Celem wprowadzonych od 1 stycznia 2013 roku przepisów w zakresie korekty kosztów było zmniejszenie występujących na rynku zatorów płatniczych. Miało to stanowić pomoc dla najmniejszych i najsłabszych podmiotów gospodarczych, zniechęcając nabywców do naruszania ustanowionych wcześniej terminów zapłaty, czy narzucania długich okresów płatności. Z uwagi jednak na nieprecyzyjne sformułowanie tych przepisów oraz ich wadliwą konstrukcję, nie tylko nie wpłynęło to pozytywnie na rynek, ale także obowiązek dokonywania korekty kosztów okazał się dla przedsiębiorców niebywale uciążliwy.
Z dniem 1 stycznia 2016 roku przestaną obowiązywać te regulacje. Ustawa przewiduje jednak przepisy przejściowe. Ci podatnicy, którzy do końca 2015 roku skorygują koszty podatkowe lub zwiększą przychody w związku z niezapłaconymi przez nich fakturami, nie utracą prawa do zwiększenia kosztów uzyskania przychodów po uregulowaniu zaległych zobowiązań.
Podsumowując, uchwalone zmiany powinny pozytywnie wpłynąć na sytuację podatników. Co prawda ciężko jest przewidzieć, w jaki sposób organy podatkowe będą interpretować zasadę in dubio pro tributario, która została określona mało precyzyjnie i dość lakonicznie, to jednak będzie ona stanowić dodatkowy argument w przypadku wystąpienia sporu na linii podatnik – organ podatkowy. Na obowiązek korekty kosztów podatnicy narzekali tak naprawdę od momentu, kiedy przepisy te weszły w życie, a więc ich zniesienie niewątpliwie ucieszy każdego przedsiębiorcę.

Zespół RSM Poland KZWS

Chcesz odliczyć VAT od paliwa?

98513_4411_toyPrzypominamy, że od 1 lipca 2015 r. (środa) nie będzie już obowiązywał przepis dotyczący całkowitego zakazu odliczenia VAT od paliwa wykorzystywanego po części do działalności gospodarczej i po części do celów prywatnych. Od tego momentu wydatki na paliwo będą traktowane tak jak pozostałe wydatki związane z użytkowaniem takich samochodów i rozliczane na zasadach ogólnych. Przysługiwać będzie zatem możliwość odliczenia od nich VAT w wysokości 50% (zgodnie z art. 86a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 – t.j. ze zm.).

Zakaz dotychczasowego odliczenia VAT od paliwa wynika z treści art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 312). Zgodnie z nim obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika do dnia 30 czerwca 2015 r. paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych oraz niektórych innych pojazdów samochodowych, wykorzystywanych przez podatnika do celów mieszanych. W konsekwencji, dopiero po tej dacie, uprawnienie do częściowego odliczenia VAT od zakupu paliwa będzie przysługiwać. Należy jednak zwrócić uwagę, że możliwości odliczenia VAT nie będzie w sytuacji, kiedy zakup paliwa będzie miał miejsce w dniu 30 czerwca (lub wcześniej), a więc jeszcze w trakcie obowiązywania starych przepisów, a faktura zostanie wystawiona 1 lipca (albo później). Jest to spowodowane tym, że zasadniczo należy odnosić się do przepisów obowiązujących na moment powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy paliwa. W przypadku paliw datą powstania obowiązku podatkowego jest dzień dostawy lub ostatni dzień okresu rozliczeniowego w którym dostawy te są rozliczane. Moment wystawienia faktury nie ma zatem znaczenia dla ustalenia prawa do odliczenia, otrzymanie faktury ma jedynie znaczenie dla momentu zrealizowania prawa do odliczenia. Powyższe oznacza, że nabycie paliwa w dniu 30 czerwca i otrzymanie faktury w dniu 1 lipca nie będzie jeszcze uprawniało do odliczenia części podatku naliczonego wykazanego na przedmiotowej fakturze. Dlatego też, jeśli istnieć będzie taka możliwość, większe zakupy zalecamy dopiero w nowym miesiącu. Podobne stanowisko zajęło również Ministerstwo Finansów w komunikacie z 16 czerwca 2015 roku.

Zespół RSM Poland KZWS

Transakcje z podmiotami powiązanymi na celowniku administracji podatkowej

299047_2657_1200Tematyka cen transferowych, którą organy podatkowe dotychczas traktowały dość pobieżnie, w ostatnich latach stała się przedmiotem ich szczególnego zainteresowania. Warto o tym pamiętać, szczególnie jeśli ilość i wartość transakcji dokonywanych ze spółkami z grupy kapitałowej jest znacząca. Zachęcamy do lektury poniższej publikacji, wskazującej na nowe zagrożenia w tym obszarze i nadchodzącą ofensywę organów podatkowych.

Mimo zwiększającej się liczby i skuteczności kontroli w zakresie cen transferowych (o czym w szczegółach w dalszej części), wciąż spora grupa podatników wyraża przekonanie, iż dokumentacja cen transferowych jest tylko zbędną formalnością. Wielu przedsiębiorców nie przygotowuje jej na bieżąco uważając, że kontrola podatkowa na pewno ich ominie, a nawet jeśli zostaną poddani kontroli i wezwani do przedłożenia stosownej dokumentacji podatkowej, to w ciągu 7 dni uda im się ją bez problemu przygotować. Praktyka pokazuje, że niestety nic bardziej mylnego.

Merytoryczne wsparcie także dla pracowników organów skarbowych

Wskazane powyżej podejście jest niezwykle ryzykowne, biorąc pod uwagę aktualne zainteresowanie administracji podatkowej tematem cen transferowych. W Ministerstwie Finansów od dłuższego czasu pracuje zespół specjalistów zajmujących się tą dziedziną. Co więcej w kwietniu 2014 roku powołana została nowa komórka – Zespół Zadaniowy do spraw Kontroli Podmiotów Powiązanych (dalej: Zespół), która ma zajmować się tylko i wyłącznie zapewnieniem skutecznego i sprawnego współdziałania organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej w zakresie kontroli podmiotów powiązanych, a także wymianą informacji pomiędzy tymi organami a Ministerstwem Finansów. Zespół ten nie będzie przeprowadzać żadnych kontroli. Będzie natomiast pełnił funkcje doradcze oraz merytorycznie wspierał urzędników weryfikujących transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi. Do zadań tej komórki należy w szczególności opracowanie zasad analizy i oceny ryzyka nieprawidłowości w zakresie cen transferowych, określenie najistotniejszych obszarów wymagających kontroli, gromadzenie oraz wymiana doświadczeń pomiędzy poszczególnymi jednostkami, a także szkolenie i wzmacnianie zasobów kadrowych. Zespół tworzony jest przez pracowników Ministerstwa Finansów oraz dyrektorów i przedstawicieli Izby Skarbowej oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie i Łodzi.

Co dwie głowy to nie jedna

Dodatkowo w celu zwiększenia efektywności działań kontrolnych we wrześniu 2014 roku w strukturze UKS w Warszawie utworzono Centrum Kompetencyjne w zakresie cen transferowych oraz optymalizacji podatkowej, którego zadaniem ma być przede wszystkim analizowanie i monitorowanie wskazanych obszarów oraz pomoc merytoryczna i koordynacja kontroli. Planowane jest także utworzenie Centrum Kompetencji ds. Cen Transferowych w Izbie Skarbowej w Łodzi. Obecnie podmiot ten opracowuje Ramową instrukcję działania w sprawach cen transferowych, która ma ujednolicić działania wszystkich organów podatkowych w tym zakresie. Instrukcja ta ma określać, jakiego rodzaju informacje niezbędne są do analizy i typowania podmiotów do kontroli podatkowej w zakresie cen transferowych, a także jak powinna wyglądać kontrola podatkowa oraz postępowanie podatkowe prowadzone w tym obszarze. Będzie to swego rodzaju przewodnik dla wszystkich urzędników kontrolujących podmioty powiązane.

Statystyki nie kłamią

Można już zauważyć pierwsze rezultaty prac nowo utworzonych komórek operacyjnych. Porównując dane dotyczące ilości kontroli, które zakończyły się oszacowaniem dochodu w pierwszej połowie 2014 roku, z tymi dotyczącymi całego 2013 roku, okazuje się, iż znacząco wzrosła skuteczność typowania podmiotów powiązanych – aż 89% ze wszystkich przeprowadzonych przez urzędy skarbowe kontroli zakończyło się ujawnieniem nieprawidłowości w zakresie cen transferowych. W 2013 roku udział ten wynosił niespełna 53%. Dzięki profesjonalnemu doradztwu oraz wymianie informacji, organy skarbowe coraz trafniej wybierają podatników oraz transakcje, które niosą za sobą ryzyko nieprawidłowości w zakresie cen transferowych. Tabela poniżej wskazuje kwoty, które w 2013 roku i pierwszej połowie 2014 roku zostały przez organy skarbowe doszacowane skontrolowanym podatnikom.

TaxAlert_2013-03

Źródło: Dane udostępnione przez Departament Kontroli Skarbowej.

Chociaż urzędy kontroli skarbowej zajmowały się znacznie mniejszą ilością postępowań w tym zakresie, to dotyczyły one bardziej znaczących transakcji, co odzwierciedla średnia wielkość doszacowanego dochodu wyrażona w mln PLN.

Skuteczniejsze narzędzia kontrolne

W wyniku przeprowadzonych przez Zespół analiz okazało się, iż dotychczas organy podatkowe i organy kontroli skarbowej posiadały niewystarczające dane do przeprowadzenia pełnej analizy podatników pod kątem typowania ich do kontroli w zakresie cen transferowych, czy też pełnego zidentyfikowania ryzyk. Co prawda Ministerstwo Finansów posiadało dostęp do bazy danych Amadeus (baza danych zawierająca analizy finansowe, raporty, dane teleadresowe i informacje dotyczące spółek z całej Europy), to jednak możliwość korzystania z zawartych tam informacji przez urzędników spoza Warszawy była dość utrudniona. W związku z tym resort zaplanował zakup dostępu do tej bazy również dla dwóch centrów kompetencyjnych – Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie oraz Izby Skarbowej w Łodzi, dla sześciu wyspecjalizowanych urzędów skarbowych oraz Centrum Analiz i Planowania Administracji Podatkowej we Wrocławiu. Dzięki temu większa ilość urzędników będzie miała dostęp do informacji niezbędnych do przeprowadzenia wyczerpującej analizy porównywalności i zweryfikowania rynkowego poziomu cen stosowanych przez kontrolowanych podatników w transakcjach z podmiotami powiązanymi.

Warto sporządzać dokumentację podatkową na bieżąco

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła pod koniec 2014 roku kontrolę w Ministerstwie Finansów m.in. pod kątem skutecznego wykrywania nieprawidłowości w zakresie cen transferowych przez organy skarbowe. We wnioskach NIK podkreślił, iż konieczne jest jeszcze większe przygotowanie organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej do monitorowania i weryfikacji rozliczeń podatku dochodowego oraz cen stosowanych przez podmioty powiązane. Widać zatem, iż wzrasta świadomość administracji państwowej o skali ryzyka jakie dla budżetu państwa mogą nieść nieprawidłowo ustalone poziomy cen transferowych. Z kolei wyodrębnienie nowych jednostek mających zapewnić merytoryczne wsparcie dla kontrolujących, z całą pewnością przyniesie dalsze zwiększenie ilości oraz szczegółowości kontroli. Przeszkoleni kontrolujący będą bowiem wiedzieć, w jaki sposób weryfikować przedstawione im dokumentacje podatkowe oraz gdzie szukać nieprawidłowości. Tym samym zwiększeniu ulegnie presja na przygotowanie dobrej jakościowo dokumentacji, a nie tylko kilkustronicowej broszurki informacyjnej, zawierającej jedynie wymagane ustawowo elementy.

W przypadku gdy dokonują Państwo wielu różnorodnych transakcji z podmiotami powiązanymi, przygotowanie odpowiedniej, tj. profesjonalnej i wyczerpującej dokumentacji w ciągu 7 dni, jest praktycznie niewykonalne. Będą musieli iść Państwo wówczas na kompromisy, które z całą pewnością odbiją się na stopniu zapewnionej przez taką dokumentację ochrony, lub nie zdążą Państwo jej przekazać kontrolującym w ustawowym terminie. W takim wypadku, jeśli kontrolujący uznaliby którąś ze stosowanych cen transferowych za nierynkową, doszacowany dochód może zostać opodatkowany sankcyjną stawką 50%. Wszystkie powyżej opisane czynniki wskazują, iż kontrolujący będą coraz wnikliwiej analizować przedkładane im dokumenty, dlatego też sporządzanie dokumentacji podatkowej nie powinno odbywać się w pośpiechu, w sposób chaotyczny i doraźny. Rola wyczerpująco przygotowanej dokumentacji podatkowej wzrasta, zaś biorąc pod uwagę jej znaczenie dla ograniczenia ryzyka związanego z cenami transferowymi, kryterium jakościowe powinno być w tym przypadku kluczowe. Jeśli mają Państwo jakiekolwiek pytania lub wątpliwości, zachęcamy do kontaktu.

Zespół RSM Poland KZWS

Obowiązek przesyłania deklaracji przez Internet

1177309_46646262_1200_2Już od 1 stycznia 2015 roku większość deklaracji płatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych oraz prawnych będą zobligowani dostarczać w formie elektronicznej. Przygotowana została kolejna już ustawa zmieniająca regulacje w zakresie podatków dochodowych. Zmiana ma na celu przede wszystkim usprawnić i przyspieszyć funkcjonowanie urzędów skarbowych, a także ułatwić życie podatnikom. Nowelizacja jest konieczna, aby Ministerstwo Finansów mogło wprowadzić od dawna zapowiadany system wstępnego wypełniania przez administrację podatkową zeznań rocznych, tzw. Pre – Filled tax Return (PFR). W poniższym Tax Alercie chcielibyśmy przybliżyć Państwu tę tematykę oraz pokrótce wskazać, kogo tak naprawdę dotkną zmiany, które wejdą w życie od nowego roku.

Aktualnie obowiązujące przepisy, zgodnie z art. 3a Ordynacji podatkowej, dają możliwość składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W rzeczywistości tylko niewielki odsetek podmiotów korzystał z tego prawa. Powszechnie deklaracje wypełniane są przy pomocy komputera, a następnie drukowane i w sposób tradycyjny wysyłane pocztą.

Nowe przepisy mają zmienić tę praktykę. Od stycznia 2015 roku każdy płatnik, mający obowiązek sporządzenia informacji lub rocznego obliczenia podatku dla więcej niż pięciu podatników, będzie zobowiązany do wysłania formularzy bądź deklaracji podatkowych do urzędu skarbowego wyłącznie przez Internet. Dotyczyć to będzie uzyskanych dochodów (lub poniesionych strat) już od początku 2014 roku. Tym samym deklaracje i informacje za 2014 rok muszą być złożone w formie elektronicznej! Podatnicy, którzy mają rok podatkowy inny niż kalendarzowy, zobowiązani będą do stosowania formy elektronicznej dla formularzy dotyczących dochodów uzyskanych (poniesionych strat) od pierwszego dnia roku podatkowego rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2013 roku.

Nowelizacja dotyczyć będzie tych podmiotów, które są zobowiązane do przygotowywania:

– rocznej deklaracji o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT 4-R);
– rocznej deklaracji o zryczałtowanym podatku dochodowym (PIT 8-AR);
– informacji m.in. o przychodach z innych źródeł (PIT-8C);
– informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11);
– rocznego obliczenia podatku za pracownika (PIT-40);
– informacji o przychodach (dochodach) osiąganych przez podmioty nie posiadające w Polsce miejsca zamieszkania (IFT-1/IFT-1R) lub siedziby prowadzonej działalności (IFT-2/IFT-2R);
– zeznania o wysokości osiągniętego przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych dochodu (CIT-8);
– zeznaniapodatkowejgrupykapitałowej(CIT-8AiCIT-8B).

Należy wspomnieć, że z obowiązku tego zwolniono jedynie wąską grupę podmiotów, które zobowiązane będą do przesłania wskazanych powyżej deklaracji, zeznań i informacji dla nie więcej niż pięciu podatników. Tym samym mali przedsiębiorcy będą mogli nadal przesyłać tego rodzaju formularze podatkowe w formie papierowej, pod warunkiem, iż nie powierzą tego zadania przedsiębiorcy, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg podatkowych.

Jeżeli te dwa warunki zostaną spełnione, nic nie stoi na przeszkodzie, aby forma papierowa została zachowana. Należy jednak pamiętać, iż w takim przypadku ustawodawca wprowadził kolejną zmianę, która dotyczy dokumentów przesyłanych przez płatników podatku dochodowego od osób fizycznych – termin na sporządzanie i przekazanie urzędowi skarbowemu informacji, deklaracji oraz rocznego obliczenia podatku upływa dla formy papierowej wraz z końcem stycznia roku następującego po roku podatkowym. W przypadku formy elektronicznej termin pozostanie niezmieniony – płatnik na wypełnienie obowiązków będzie miał czas do końca lutego. Natomiast terminy na złożenie zeznań i informacji właściwych dla podatników podatku dochodowego od osób prawnych (m.in. CIT-8 i IFT-2) zarówno w formie elektronicznej, jak i pisemnej pozostaną niezmienione.

Projekt zmian w ustawach podatkowych początkowo spotkał się z dość ciepłym przyjęciem. Najwięcej kontrowersji wywołała jednak data wejścia w życie nowych przepisów, która szczególnie dla podmiotów zobowiązanych do składania dużej liczby deklaracji oznacza konieczność szybkiego wprowadzenia w życie nowych rozwiązań informatycznych, potrzebnych do wywiązywania się z dodatkowych obowiązków. Ministerstwo Finansów także zauważyło ten problem i w celu skutecznego wdrożenia nowych pomysłów już teraz uruchomiło do testów Uniwersalną Bramkę Dokumentów, służącą do przesyłania informacji PIT-11, PIT-8C, PIT-R oraz deklaracji PIT-40. Zdaniem resortu pozwoli ona na przesłanie w czasie jednej transmisji nawet 20 tys. dokumentów, co zostanie potwierdzone tylko jednym Urzędowym Poświadczeniem Odbioru. Oczywiście do wykorzystania tej funkcji niezbędne są zmiany w stosowanych systemach księgowych, co wiąże się z czasem, ale również wydatkami. Z kolei składanie korekt i pojedynczych deklaracji będzie możliwe za pomocą bramki e-Deklaracje.

Szereg wskazanych powyżej nowych rozwiązań technicznych wynika z realizacji przez resort finansów zakrojonego na szeroką skalę projektu e-Podatki, którego pierwszym etapem było uruchomienie działającego już Portalu Podatkowego (www.portalpodatkowy.mf.gov.pl). Docelowo pod tym adresem będą znajdować się wszelkie informacje przydatne podatnikom (np. zmiany w przepisach podatkowych i ich wykładnia), ale przede wszystkim po zalogowaniu się na tej stronie podatnicy będą mogli bezpośrednio kontaktować się z organami podatkowymi. Rejestracja na portalu ma zagwarantować m.in. dostęp do własnych danych podatkowych, przesyłanie z konta deklaracji, które będą już wstępnie wypełnione (Pre – Filled tax Return), czy też możliwość elektronicznego odbierania i składania pism z i do organów podatkowych oraz przeglądania złożonych deklaracji lub statusu prowadzonych spraw. Zgodnie z prognozami Ministerstwa Finansów już w marcu – kwietniu 2015 roku utworzone zostaną pierwsze konta podatników na Portalu Podatkowym, za pomocą którego będzie można złożyć zeznanie podatkowe za rok 2014. W pierwszej kolejności będzie dotyczyć to jedynie PIT-37, a dopiero od 2016 roku planowane jest rozszerzenie tej możliwości także na PIT-36 oraz PIT-38.
Podsumowując, nałożenie m.in. na płatników obowiązku przesyłania informacji, deklaracji i zeznań podatkowych drogą elektroniczną, jest konieczne w celu wdrożenia nowego systemu teleinformatycznego administracji podatkowej. W chwili obecnej ustawa została już uchwalona przez Sejm oraz Senat i czeka jedynie na podpis Prezydenta. Tym samym zachęcamy do analizy Państwa sytuacji w oparciu o nowe przepisy, ponieważ przedmiotowe zmiany niewątpliwie dotkną bardzo dużego grona przedsiębiorców.

Zespół RSM Poland KZWS