Obowiązek przesyłania deklaracji przez Internet

1177309_46646262_1200_2Już od 1 stycznia 2015 roku większość deklaracji płatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych oraz prawnych będą zobligowani dostarczać w formie elektronicznej. Przygotowana została kolejna już ustawa zmieniająca regulacje w zakresie podatków dochodowych. Zmiana ma na celu przede wszystkim usprawnić i przyspieszyć funkcjonowanie urzędów skarbowych, a także ułatwić życie podatnikom. Nowelizacja jest konieczna, aby Ministerstwo Finansów mogło wprowadzić od dawna zapowiadany system wstępnego wypełniania przez administrację podatkową zeznań rocznych, tzw. Pre – Filled tax Return (PFR). W poniższym Tax Alercie chcielibyśmy przybliżyć Państwu tę tematykę oraz pokrótce wskazać, kogo tak naprawdę dotkną zmiany, które wejdą w życie od nowego roku.

Aktualnie obowiązujące przepisy, zgodnie z art. 3a Ordynacji podatkowej, dają możliwość składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W rzeczywistości tylko niewielki odsetek podmiotów korzystał z tego prawa. Powszechnie deklaracje wypełniane są przy pomocy komputera, a następnie drukowane i w sposób tradycyjny wysyłane pocztą.

Nowe przepisy mają zmienić tę praktykę. Od stycznia 2015 roku każdy płatnik, mający obowiązek sporządzenia informacji lub rocznego obliczenia podatku dla więcej niż pięciu podatników, będzie zobowiązany do wysłania formularzy bądź deklaracji podatkowych do urzędu skarbowego wyłącznie przez Internet. Dotyczyć to będzie uzyskanych dochodów (lub poniesionych strat) już od początku 2014 roku. Tym samym deklaracje i informacje za 2014 rok muszą być złożone w formie elektronicznej! Podatnicy, którzy mają rok podatkowy inny niż kalendarzowy, zobowiązani będą do stosowania formy elektronicznej dla formularzy dotyczących dochodów uzyskanych (poniesionych strat) od pierwszego dnia roku podatkowego rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2013 roku.

Nowelizacja dotyczyć będzie tych podmiotów, które są zobowiązane do przygotowywania:

– rocznej deklaracji o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT 4-R);
– rocznej deklaracji o zryczałtowanym podatku dochodowym (PIT 8-AR);
– informacji m.in. o przychodach z innych źródeł (PIT-8C);
– informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11);
– rocznego obliczenia podatku za pracownika (PIT-40);
– informacji o przychodach (dochodach) osiąganych przez podmioty nie posiadające w Polsce miejsca zamieszkania (IFT-1/IFT-1R) lub siedziby prowadzonej działalności (IFT-2/IFT-2R);
– zeznania o wysokości osiągniętego przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych dochodu (CIT-8);
– zeznaniapodatkowejgrupykapitałowej(CIT-8AiCIT-8B).

Należy wspomnieć, że z obowiązku tego zwolniono jedynie wąską grupę podmiotów, które zobowiązane będą do przesłania wskazanych powyżej deklaracji, zeznań i informacji dla nie więcej niż pięciu podatników. Tym samym mali przedsiębiorcy będą mogli nadal przesyłać tego rodzaju formularze podatkowe w formie papierowej, pod warunkiem, iż nie powierzą tego zadania przedsiębiorcy, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg podatkowych.

Jeżeli te dwa warunki zostaną spełnione, nic nie stoi na przeszkodzie, aby forma papierowa została zachowana. Należy jednak pamiętać, iż w takim przypadku ustawodawca wprowadził kolejną zmianę, która dotyczy dokumentów przesyłanych przez płatników podatku dochodowego od osób fizycznych – termin na sporządzanie i przekazanie urzędowi skarbowemu informacji, deklaracji oraz rocznego obliczenia podatku upływa dla formy papierowej wraz z końcem stycznia roku następującego po roku podatkowym. W przypadku formy elektronicznej termin pozostanie niezmieniony – płatnik na wypełnienie obowiązków będzie miał czas do końca lutego. Natomiast terminy na złożenie zeznań i informacji właściwych dla podatników podatku dochodowego od osób prawnych (m.in. CIT-8 i IFT-2) zarówno w formie elektronicznej, jak i pisemnej pozostaną niezmienione.

Projekt zmian w ustawach podatkowych początkowo spotkał się z dość ciepłym przyjęciem. Najwięcej kontrowersji wywołała jednak data wejścia w życie nowych przepisów, która szczególnie dla podmiotów zobowiązanych do składania dużej liczby deklaracji oznacza konieczność szybkiego wprowadzenia w życie nowych rozwiązań informatycznych, potrzebnych do wywiązywania się z dodatkowych obowiązków. Ministerstwo Finansów także zauważyło ten problem i w celu skutecznego wdrożenia nowych pomysłów już teraz uruchomiło do testów Uniwersalną Bramkę Dokumentów, służącą do przesyłania informacji PIT-11, PIT-8C, PIT-R oraz deklaracji PIT-40. Zdaniem resortu pozwoli ona na przesłanie w czasie jednej transmisji nawet 20 tys. dokumentów, co zostanie potwierdzone tylko jednym Urzędowym Poświadczeniem Odbioru. Oczywiście do wykorzystania tej funkcji niezbędne są zmiany w stosowanych systemach księgowych, co wiąże się z czasem, ale również wydatkami. Z kolei składanie korekt i pojedynczych deklaracji będzie możliwe za pomocą bramki e-Deklaracje.

Szereg wskazanych powyżej nowych rozwiązań technicznych wynika z realizacji przez resort finansów zakrojonego na szeroką skalę projektu e-Podatki, którego pierwszym etapem było uruchomienie działającego już Portalu Podatkowego (www.portalpodatkowy.mf.gov.pl). Docelowo pod tym adresem będą znajdować się wszelkie informacje przydatne podatnikom (np. zmiany w przepisach podatkowych i ich wykładnia), ale przede wszystkim po zalogowaniu się na tej stronie podatnicy będą mogli bezpośrednio kontaktować się z organami podatkowymi. Rejestracja na portalu ma zagwarantować m.in. dostęp do własnych danych podatkowych, przesyłanie z konta deklaracji, które będą już wstępnie wypełnione (Pre – Filled tax Return), czy też możliwość elektronicznego odbierania i składania pism z i do organów podatkowych oraz przeglądania złożonych deklaracji lub statusu prowadzonych spraw. Zgodnie z prognozami Ministerstwa Finansów już w marcu – kwietniu 2015 roku utworzone zostaną pierwsze konta podatników na Portalu Podatkowym, za pomocą którego będzie można złożyć zeznanie podatkowe za rok 2014. W pierwszej kolejności będzie dotyczyć to jedynie PIT-37, a dopiero od 2016 roku planowane jest rozszerzenie tej możliwości także na PIT-36 oraz PIT-38.
Podsumowując, nałożenie m.in. na płatników obowiązku przesyłania informacji, deklaracji i zeznań podatkowych drogą elektroniczną, jest konieczne w celu wdrożenia nowego systemu teleinformatycznego administracji podatkowej. W chwili obecnej ustawa została już uchwalona przez Sejm oraz Senat i czeka jedynie na podpis Prezydenta. Tym samym zachęcamy do analizy Państwa sytuacji w oparciu o nowe przepisy, ponieważ przedmiotowe zmiany niewątpliwie dotkną bardzo dużego grona przedsiębiorców.

Zespół RSM Poland KZWS

Zmiany w podatku dochodowym od 2015 roku

1166600_86128968_1200pxDnia 17 września 2014 roku Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej podpisał nową ustawę zmieniającą regulacje m.in. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. W poniższym Tax alercie chcielibyśmy przedstawić Państwu najważniejsze przepisy, które w nowym kształcie zaczną obowiązywać już od początku przyszłego roku. Niektóre z nich mogą nałożyć na Państwa dodatkowe obowiązki, dlatego też gorąco zachęcamy do lektury poniższej publikacji.

Zagraniczne spółki kontrolowane (Controlled Foreign Corporations) – CFC

Największą zmianą jest niewątpliwie wprowadzenie pojęcia zagranicznych spółek kontrolowanych oraz ich opodatkowanie. Podmiotami objętymi nowymi regulacjami są spółki z siedzibą:

1. w tzw. rajach podatkowych (określonych w rozporządzeniu MF) lub
2. w państwach, z którymi ani Polska ani Unia Europejska nie zawarły międzynarodowej umowy uprawniającej do wymiany informacji podatkowych lub
3. w każdym innym kraju, jeśli polski rezydent podatkowy m.in. posiada nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 dni bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25% udziałów w kapitale lub prawach głosu w organach kontrolnych.

W takim przypadku dochód zagranicznej spółki kontrolowanej przypadający na okres, w którym polski rezydent podatkowy posiadał w niej udziały w części odpowiadającej wielkości tych udziałów, po odliczeniu dywidendy otrzymanej przez podatnika od zagranicznej spółki kontrolowanej, a także kwoty otrzymanej przy ewentualnym zbyciu tych udziałów, będzie podlegał opodatkowaniu 19% stawką podatku.

W związku z opodatkowaniem CFC wprowadzono także dodatkowe obowiązki ewidencyjne. Podatnicy są zobowiązani do prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych a dodatkowo po zakończeniu roku podatkowego mają oni obowiązek zaewidencjonowania zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej w specjalnie do tego celu prowadzonej i przeznaczonej ewidencji. Wskazane tam dane muszą pozwalać na określenie wysokości dochodu, podstawy opodatkowania i podatku należnego za dany rok podatkowy. De facto należy zatem zrobić księgowość ww. podmiotu w Polsce zgodnie z polskimi przepisami. Organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej będzie miał prawo wezwać podatnika do udostępnienia wskazanych powyżej rejestrów i ewidencji w ciągu 7 dni. Jeżeli obowiązek ten nie zostanie spełniony lub jeśli dokumenty te nie będą pozwalać na określenie dochodu pochodzącego z zagranicznej spółki kontrolowanej, w takim przypadku organ dokona szacowania tego dochodu przy uwzględnianiu przedmiotu działalności z której dochód ten został osiągnięty.

Nowe przepisy w zakresie opodatkowania CFC oraz prowadzenia dodatkowych ewidencji i rejestrów nie są stosowane, jeżeli zagraniczna spółka kontrolowana prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą i podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów w państwie UE lub EOG. Ustawodawca wskazał jakie czynniki brane są pod uwagę, w przypadku weryfikacji prowadzonej przez zagraniczną spółkę rzeczywistej działalności gospodarczej i są nimi m.in.:

– samodzielność przy realizacji podstawowych funkcji gospodarczych przy wykorzystaniu zasobów własnych, w tym obecnych na miejscu osób zarządzających,
– brak utworzonych struktur funkcjonujących w oderwaniu od przyczyn ekonomicznych,
– istnienie współmierności pomiędzy zakresem działalności prowadzonym przez zagraniczną spółkę kontrolowaną a faktycznie posiadanym przez tę spółkę lokalem, personelem lub wyposażeniem.

Planowana nowelizacja w tym zakresie wejdzie w życie dopiero z pierwszym dniem czwartego miesiąca następującego po miesiącu, w którym zmiany w ustawie zostaną ogłoszone (do dnia dzisiejszego to nie nastąpiło).

Cienka kapitalizacja – zmiany i nowe możliwości

Nowelizacja przepisów wprowadza przede wszystkim poszerzone grono podmiotów, do których będą mieć zastosowanie przepisy dotyczące tzw. cienkiej kapitalizacji. Od przyszłego roku brany będzie pod uwagę bezpośredni i pośredni udział kapitałowy pożyczkodawcy w kapitale zakładowym pożyczkobiorcy. Przedmiotowe przepisy będą miały zastosowanie również w przypadku, gdy min. 25% udziałów/akcji pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy będzie należeć w sposób bezpośredni lub pośredni do jednego podmiotu. Wysokość udziału pośredniego będzie ustalać się identycznie jak w przypadku obowiązujących już przepisach o podmiotach powiązanych.

Od przyszłego roku wartość zadłużenia spółki nie będzie porównywana tak jak dotychczas z wielkością kapitału zakładowego, ale z wysokością kapitału własnego spółki. Przyjęty dotychczas wskaźnik kapitału do zadłużenia wynoszący 1:3 zastąpiono wskaźnikiem 1:1. Tym samym dopiero w przypadku, kiedy wartość zadłużenia przekroczy wysokość kapitału własnego, ograniczona zostanie kwota odsetek, które podatnik będzie mógł uwzględnić w kosztach podatkowych.
Ustawodawca określił także nową alternatywną metodę obliczania limitu odsetek zaliczanych do kosztów. Zgodnie z dodanymi przepisami kosztem uzyskania przychodu w danym roku podatkowym możne być kwota odsetek od pożyczek otrzymanych zarówno od podmiotów powiązanych jak i niepowiązanych w wysokości nieprzekraczającej wartości odpowiadającej następującemu iloczynowi:

(St. % + 1,25 p.p.) x WP = OKUP

gdzie: St. % + 1,25 p.p. – stopa referencyjna NBP obowiązująca w ostatnim dniu roku poprzedzającego rok podatkowy powiększonej o 1,25 punktów procentowych,
WP – wartość podatkowa aktywów w rozumieniu przepisów o rachunkowości, w tym ujętych zgodnie z wartością nominalną kwot udzielonych pożyczek, z wyjątkiem wartości niematerialnych i prawnych,
według stanu na ostatni dzień danego roku podatkowego,
OKUP – wartość odsetek od ogólnej kwoty otrzymanych pożyczek, która stanowi limit możliwych do zaliczenia odsetek do kosztów podatkowych.

Niestety wielkość odsetek, która podlega zaliczeniu do kosztów w danym roku podatkowym, nie będzie mogła przekraczać równowartości 50% zysku operacyjnego podatnika, ustalonego za dany rok podatkowy zgodnie z ustawą o rachunkowości. Istotne jest także, iż co do zasady odsetki od pożyczek niezaliczone w danym roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów podlegać będą zaliczeniu do kosztów w następnych, kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, zgodnie z zasadami i w ramach limitów określonych w tych przepisach.

Stosowanie alternatywnej metody zaliczania odsetek w ciężar kosztów uzyskania przychodów będzie trzeba zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie do końca pierwszego miesiąca danego roku podatkowego a zrezygnować z niej będzie można dopiero po upływie 3 lat stosowania.

Również w tym zakresie przewidziano przepisy przejściowe. Zmienione regulacje dotyczące cienkiej kapitalizacji nie będą miały zastosowania do pożyczek, których kwota kapitału została przekazana pożyczkobiorcy do końca 2014 roku. Podatnik będzie miał jednak prawo wybrać alternatywną metodę obliczania limitu odsetek zaliczanych do kosztów podatkowych odnoszącej się do ogólnej wielkości otrzymanego finansowania nawet w stosunku do tych pożyczek, które zostały zawarte przed 1 stycznia 2015 roku.

Ceny transferowe również dla spółek osobowych

Zgodnie z zapowiedziami poszerzono katalog podmiotów, które objęte zostaną obowiązkiem dokumentacyjnym w zakresie cen transferowych. Nowe brzmienie przepisów określa, iż podmiotem krajowym bądź podmiotem zagranicznym, który w sposób bezpośredni bądź pośredni jest kontrolowany przez inny podmiot, może być nie tylko osoba prawna, czy też osoba fizyczna, ale także jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Tym samym podatnicy podatku dochodowego zobowiązani będą do dokumentowania transakcji dokonywanych z tego rodzaju podmiotami powiązanymi, a więc także ze spółkami osobowymi. Dodatkowo przepisy o cenach transferowych będą miały zastosowanie także do zawieranych przez podmioty powiązane umów spółek niebędących osobą prawną, umów wspólnego przedsięwzięcia czy też umów o podobnym charakterze, ale tylko w przypadku, kiedy suma łącznie wniesionych przez wspólników wkładów bądź wartość wspólnego przedsięwzięcia określonego w umowie przekroczy równowartość 50 000 EUR.
Należy także podkreślić, iż przepisy w zakresie cen transferowych będą miały zastosowanie również do transakcji dokonywanych pomiędzy zakładem położonym zarówno na terytorium Polski jak i zagranicą a jego spółką macierzystą. W takim przypadku ocenie będzie podlegała cena transakcyjna zastosowana w operacjach dokonanych pomiędzy tymi podmiotami w zakresie dochodów przypisanych właśnie do tego zakładu.

Certyfikat rezydencji ważny tylko rok

Ustawodawca jednoznacznie rozstrzygnął występujące dotychczas wątpliwości w zakresie aktualności certyfikatu rezydencji. Zgodnie z nowelizacją, jeżeli dokument ten nie zawiera okresu ważności, płatnik przy poborze podatku uwzględnia ten certyfikat przez dwanaście miesięcy począwszy od daty tego wydania. Jeżeli w ciągu roku od wydania pierwotnego dokumentu nastąpi zmiana rezydencji podatkowej, to podatnik zobowiązany jest zawiadomić o tym fakcie płatnika oraz dostarczyć mu nowy certyfikat. Jeśli podatnik nie dopełni tego obowiązku, ważny będzie dokument znajdujący się w dyspozycji płatnika, chyba że z posiadanych umów lub faktur wynika, iż zmienił się kraj opodatkowania. Tym samym od początku 2015 roku to w interesie podatnika będzie niezwłoczne potwierdzanie właściwej rezydencji podatkowej aktualnym certyfikatem.
Podsumowując, wprowadzone regulacje dla niektórych podatników będą oznaczać wielkie zmiany szczególnie, jeżeli będą musieli oni zastosować się do przepisów dotyczących opodatkowania zagranicznych spółek kontrolowanych. Również nowe rozwiązania w zakresie cienkiej kapitalizacji będą wymagać dodatkowego wysiłku po stronie podatników w celu prawidłowej kalkulacji kwoty odsetek, która będzie mogła zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Na szczęście pozostało jeszcze trochę czasu na zapoznanie się z wdrążonymi właśnie rozwiązaniami.

Zespół RSM Poland KZWS

Nieodliczony podatek VAT od samochodów a koszty uzyskania przychodu

1416701_55933856W związku ze zmianą przepisów w zakresie sposobu odliczania VAT od samochodów osobowych, które weszły w życie od 1 kwietnia 2014 roku, pojawiło się wiele kwestii problematycznych. Jedną z nich jest możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów nieodliczonej części podatku VAT od wydatków eksploatacyjnych związanych z samochodami, które wykorzystane są do tzw. działalności mieszanej. Jeżeli Państwo także mają tego rodzaju wątpliwości, to w niniejszym Tax Alercie postaramy się je wszystkie rozwiać.

Zgodnie z dodanym art. 86a ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku wykorzystywania samochodów zarówno do celów firmowych, jak i prywatnych, podatek naliczony stanowi jedynie kwota 50% podatku naliczonego wynikająca z otrzymanej faktury. Ustawodawca wprowadził w tym przypadku rozgraniczenie na podatek naliczony oraz pozostały podatek wynikający z otrzymanego dokumentu potwierdzającego dokonanie wydatków eksploatacyjnych. Dlatego też konsekwencje takiego brzmienia przepisu budziły pewne wątpliwości, dotyczące rozliczania pozostałej części podatku. Podatnicy nie byli bowiem pewni, czy nieodliczoną w tym przypadku kwotę VAT mogą uznać za koszt podatkowy. Przepisy ustaw o podatkach dochodowych określają bowiem, że kosztem uzyskania przychodów jest podatek naliczony w tej części, w której nie podlegał on odliczeniu.

O wyjaśnienie tej kwestii zostało poproszone Ministerstwo Finansów w interpelacji poselskiej numer 26203 z dnia 30 kwietnia 2014 roku. W odpowiedzi na nią resort stwierdził, że nieodliczony VAT od wydatków związanych z użytkowaniem samochodu może być zaliczony do kosztów podatkowych, pod warunkiem, że wydatek ten spełnia ogólną definicję kosztu, a więc został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczania źródła przychodów. Organy podatkowe, również zgadzają się z tym podejściem i nie kwestionują możliwości uwzględnienia nieodliczonej części VAT w kosztach podatkowych. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy: wydatki na eksploatację będą stanowiły koszty uzyskania przychodu w części, w jakiej faktycznie służą uzyskiwaniu przychodów z działalności, niezależnie od tego jaką proporcję wykorzystania samochodu na cele związane z działalnością gospodarczą ustalił podatnik. Jedynie takie wydatki, które rzeczywiście związane są z wykorzystaniem samochodu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, spełniają bowiem warunki określone w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli wydatki te spełniają te kryteria, wówczas stanowią koszt uzyskania przychodu wraz z podatkiem naliczonym niepodlegającym odliczeniu od podatku należnego (interpretacja indywidualna z dnia 20 sierpnia 2014 roku, nr ITPB1/415-582/14/WM, podobnie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 28 października 2014 roku, nr IPTPB3/423-254/14-4/KC oraz z dnia 15 października 2014 roku nr IPTPB3/423-246/14-4/IR, Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 sierpnia 2014 roku, nr ITPB1/415-582/14/WM czy też Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 21 lipca 2014 roku, nr IBPBI/1/415-429/14/ESZ).
Zatem, nieodliczoną część podatku VAT nie tylko od paliwa, ale także od wydatków m.in. na parking, zakup opon, akumulatorów, części zamiennych, czy też usług serwisowych, należy co do zasady zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Problematyczne jest bowiem w tym przypadku tylko nieprecyzyjne sformułowanie przepisów, które nie powinno jednak wpływać negatywnie na rozliczenia podatników. W związku z powyższym, nieodliczony VAT będzie kosztem podatkowym, jeżeli tylko wydatek jako taki jest związany z samochodem wykorzystywanym do działalności gospodarczej.

Zespół RSM Poland KZWS

Najważniejsze zmiany w VAT od 2014 roku

Jak niemal co roku z pierwszym dniem stycznia podatnicy podatku od towarów i usług mogą spodziewać się zmian w ustawie o VAT (dalej: UPTU). Od początku 2014 roku w przepisach UPTU można będzie znaleźć m.in. po raz pierwszy definicję tradycyjnej faktury oraz faktury elektronicznej, znowelizowaną listę zwolnień podmiotowych i przedmiotowych, a także nowy sposób obliczania obrotu w przypadku proporcji. Szereg tych zmian był już tematem naszego październikowego Tax Alertu 24/2013, dlatego też w poniższej publikacji chcielibyśmy przestawić Państwu jedynie te zmiany w podatku od towarów i usług, które w naszej opinii są najbardziej istotne i mogą powodować pewne problemy w Państwa rozliczeniach podatkowych.

Moment powstania obowiązku podatkowego

Tę zmianę można uznać za najbardziej istotną. Dotychczas, w przeważającej liczbie przypadków, okolicznością powodującą powstanie obowiązku podatkowego było wystawienie faktury VAT – choć oczywiście w powiązaniu z dostawą towaru czy też świadczeniem usług (obowiązek powstanie nie później jednak niż siódmego dnia od daty wydania towaru lub wykonania usługi – art. 19 ust. 4 UPTU). W nowym stanie prawnym data wystawienia faktury przestanie decydować o momencie powstania obowiązku podatkowego, a decydujący będzie wyłącznie dzień wykonania usługi bądź dokonania dostawy – czyli ograniczamy się tak naprawdę do zasady ogólnej zawartej obecnie w art. 19 ust. 1 UPTU. Tym samym od stycznia 2014 roku sprzedawca, dokonując sprzedaży w ostatnich dniach miesiąca, nie będzie miał już możliwości wyboru, w którym miesiącu dokona rozliczenia danej transakcji – w bieżącym czy nadchodzącym, co było dotychczas związane z datą wystawienia faktury. W związku z tym od nowego roku w celu stwierdzenia, kiedy powinny być rozliczone dane transakcje, większe znaczenie będą miały protokoły wydania/odbioru towarów czy wykonania usług aniżeli same faktury.

Jest to jednak ogólna zasada powstawania obowiązku podatkowego, obok której znowelizowane przepisy UPTU przewidują także szereg wyjątków – na szczęście ich liczba została znacznie ograniczona w stosunku do obecnie istniejących rozwiązań. Pozostawiono bowiem szczególne momenty powstania obowiązku podatkowego w przypadku m.in. takich zdarzeń jak:

  •  wydanie towarów związanych z umową komisu – otrzymanie całości lub części zapłaty;
  • świadczenie usług zwolnionych zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37-41 UPTU – otrzymanie całości lub części zapłaty;
  • usługi budowlane – wystawienie faktury, nie później niż 30. dnia od wykonania usługi;
  • dostawa energii i gazu oraz usługi o charakterze „ciągłym” – wystawienie faktury, nie później niż upływ terminu płatności.

W tym miejscu warto również wskazać, iż zmianie uległ art. 86 ust. 10 UPTU. Stosownie do nowego brzmienia tego przepisu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Tym samym prawo do odliczenia podatku naliczonego przez nabywcę zostało skorelowane z momentem powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy – przy zastrzeżeniu jednak, iż nabywca w tym samym okresie otrzymał fak-turę (art. 86 ust. 10b pkt 1 UPTU). Niezmieniony pozostaje art. 86 ust. 11 UPTU zgodnie z którym, jeżeli nabywca nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w chwili otrzymania faktury, może rozliczyć podatek z niej wynikający obniżając kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Natomiast w odniesieniu do WNT nabywca będzie mógł rozliczyć VAT z tytułu tej transakcji za miesiąc w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli w ciągu trzech miesięcy od końca tego miesiąca otrzyma fakturę dokumentującą WNT i uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu WNT w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek (art. 86 ust. 10b pkt 2 UPTU). Tym samym w jednym miesiącu podatnik będzie mógł wykazać zarówno podatek naliczony, jak i należny. W przypadku, gdy okaże się, iż faktura dokumentująca WNT nie dotarła do podatnika we wskazanym powyżej terminie, zgodnie z art. 86 ust. 10g UPTU nabywca dokona odpowiedniego pomniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym upłynął ten trzymiesięczny termin. W przypadku, kiedy faktura VAT dokumentująca WNT w końcu dotrze do podatnika, będzie on mógł na bieżąco powiększyć podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał tę fakturę.

Podstawa opodatkowania VAT

Nową definicję podstawy opodatkowania od przyszłego roku będzie można znaleźć w dodanym art. 29a ust. 1 UPTU. Zgodnie z jego brzmieniem podstawą opodatkowania co do zasady będzie wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Tym samym zniknęła definicja obrotu, który to dotychczas stanowił podstawę opodatkowania. Usystematyzowano także dalszą część regu-lacji poprzez dodanie art. 30a-30c UPTU. Wskazują one, w jaki sposób należy określić podstawę opodatkowania w przypadku WNT, czy też importu towarów i usług.

Warto także zwrócić uwagę na art. 29a ust. 7 UPTU, który bezpośrednio wskazuje, czego nie zalicza się do podstawy opodatkowania, a mianowicie nie uwzględnia się w niej kwot stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzeda-ży, a także otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Do przepisów UPTU dodano także art. 29a ust. 15 pkt 4 UPTU, w którym bezpośrednio wskazano, iż podatnik nie ma obowiązku posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej w przypadku, gdy nie uzyskał on potwierdzenia mimo udokumentowanej próby doręczenia faktury korygującej i z posiadanej dokumentacji wynika, że nabywca towaru lub usługobiorca wie, że transakcja została zrealizowana zgodnie z warunkami określonymi w fakturze korygującej. Dopiero w miesiącu, w którym spełnione zostały łącznie te dwa warunki podatnik może dokonać obniżenia podstawy opodatkowania. Przepis ten jest konsekwencją wyroku TSUE z dnia 26 stycznia 2012 roku w polskiej sprawie (sygn. akt C-588/10 Ministerstwo Finansów przeciwko Kraft Foods Polska S.A.) w którym to skład orzekający dopuścił możliwość rozliczenia podatku bez posiadania przez podatnika potwierdzenia odbioru korekty faktury, jeżeli jego uzyskanie w rozsądnym czasie byłoby niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. Podatnik musi jednak udowodnić, że dołożył staranności w uzyskaniu takiego potwierdzenia.

Zmiany dotyczące fakturowania

Kluczową zmianą, z którą będziemy mieć do czynienia od początku 2014 roku, jest także przeniesienie bezpośrednio do UPTU przepisów dotyczących sposobu wystawiania faktur, które dotychczas można było znaleźć w rozporządzeniach wykonawczych Ministra Finansów. Dodane art. 106a – art. 106q UPTU wskazują m.in.:

  • jakie podmioty zobowiązane są do wystawiania faktur;
  • elementy, które obowiązkowo powinna zawierać faktura;
  • regulacje dotyczące faktur bądź not korygujących.

Tym samym zmiany te mają w przeważającej części charakter techniczny, chociaż zdarzają się też pewne niuanse. W art. 106i ust. 7 UPTU wprost wskazano, iż fakturę można wystawiać maksymalnie 30 dni przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi, a także na 30 dni przed datą otrzymania całości lub części zapłaty w związku z mającą dokonać się w przyszłości transakcją.

Kolejną istotną zmianą jest data wystawienia faktury – podatnik będzie zobowiązany do jej wystawienia nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym miała miejsce dana transakcja. W celu ograniczenia ilości generowanych przez podatników dokumentów bardzo praktycznym rozwiązaniem, które obecnie także obowiązuje, jest wystawianie tzw. faktur zbiorczych. Mogą one dokumentować kilka odrębnych dostaw dokonanych na rzecz jednego kontrahenta, które miały miejsce w ciągu danego miesiąca – obecnie fakturę taką wystawić jednak należy nie później, niż ostatniego dnia danego miesiąca. W nowych przepisach kwestia ta w ogóle nie została sprecyzowana tak więc przyjąć należy, iż faktura taka wystawiona być powinna zgodnie z zasadami ogólnymi, czyli do 15. dnia następnego miesiąca (będzie więc więcej czasu na podliczenie wszystkich transakcji).

Ustawodawca również w zakresie faktur uproszczonych doprecyzował przepisy. W przypadku, gdy kwota należności ogółem nie przekracza 450 zł albo kwoty 100 euro, sprzedawca ma prawo do wystawienia faktury, na której nie wy-szczególni m.in. danych dotyczących nabywcy towarów lub usług, ceny jednostkowej przedmiotu transakcji, wartości sprzedaży netto czy też stawki podatku. Należy jednak podkreślić, że przepisy te, zgodnie z art. 106e ust. 6 UPTU, nie mają zastosowania m.in. do faktur wystawianych na żądanie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Podmioty te bowiem nie dysponują numerem NIP, ponieważ nie są podatnikami VAT. Na fakturze uproszczonej musi się bowiem znaleźć numer za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany dla podatku od towarów i usług. Tym samym sprzedawcy powinni zwrócić uwagę, iż faktur uproszczonych nie można wystawiać na rzecz zwykłych konsumentów.

Czy stare interpretacje indywidualne zachowają swoją ważność?

Na koniec chcielibyśmy zwrócić jeszcze Państwa uwagę na jeden istotny aspekt. Nowelizacja przepisów o VAT uchyliła m.in. w całości art. 19, 29 i 106, zastępując je całkowicie nowymi artykułami. Możliwość korzystania z interpretacji indywidualnych po takiej zmianie przepisów wywołuje już od dawna szereg kontrowersji. Zarówno jednak doktryna jak i orzecznictwo sądów administracyjnych zwracają uwagę, że interpretacjom ministerialnym podlega „prawo podatkowe” jako całość – czyli ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników, płatników i inkasentów poszczególnych podatków. Interpretacja indywidualna nie odnosi się więc do konkretnych, pojedynczych przepisów, rozumianych jako poszczególne, techniczne jednostki redakcyjne aktu prawnego, składające się na normy prawne. Jej przedmiotem jest prawo podatkowe, rozumiane jako system powiązanych wzajemnymi zależnościami przepisów składających się na normy prawne. Stąd można wysnuć wniosek, że jedynie redakcyjne zmiany tych przepisów, z których (także po zmianie) wynika dokładnie ta sama norma prawna, nie powodują zmiany przedmiotu interpretacji. Interpretacja nadal więc dotyczy tego samego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, do którego odnosi się nadal to samo prawo podatkowe – bez znaczenia, czy złożone w całość z jednostek redakcyjnych o danym numerze i umiejscowionych akurat w danej ustawie.

Jeżeli korzystają Państwo z interpretacji w zakresie momentu powstawania obowiązku podatkowego, podstawy opodatkowania bądź fakturowania – zachęcamy do konsultacji.

Zespół RSM Poland KZWS