Klauzula o unikaniu opodatkowania

367942_5867_1_1280px22 marca 2016 r. został skierowany do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (dalej: „Projekt”). Projekt zakłada wprowadzenie do polskiego prawodawstwa klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Proponowane zmiany mają szansę wejść w życie w ciągu najbliższych dwóch, trzech miesięcy.

Zgodnie z treścią Projektu Ordynacja podatkowa zostanie uzupełniona o Dział IIIA (art. 119a – 119zf), zawierający regulacje dotyczące przeciwdziałania unikaniu opodatkowania. Sednem proponowanej regulacji będzie przepis art. 119a §1 Ordynacji podatkowej, w którym wskazano, że unikanie opodatkowania będące sztucznym działaniem polegającym na dokonaniu czynności przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej.

Nowe regulacje zakładają, że w przypadku unikania opodatkowania, skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki mógłby zaistnieć, gdyby dokonano czynności odpowiedniej. Czynność odpowiednia to czynność, która mogłaby zostać dokonana, jeżeli podatnik działałby rozsądnie oraz kierował się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej. W razie wskazania przez stronę w toku postępowania czynności odpowiedniej, skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy jaki zaistniałby, gdyby takiej czynności dokonano. Jeżeli jednak z okoliczności wynika, że osiągnięcie korzyści podatkowej było jedynym celem przyświecającym stronie, skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki zaistniałby, gdyby czynności nie dokonano.

SZTUCZNY SPOSÓB DZIAŁANIA

Zgodnie z treścią art. 119c §1 Ordynacji podatkowej sposób działania uznaje się za sztuczny, jeżeli istniejące okoliczności wskazują, że nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z ustawą podatkową.
Przy ocenie sposobu działania bierze się pod uwagę występowanie:

  • nieuzasadnionego dzielenia operacji,
  • angażowania podmiotów pośredniczących pomimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego,
  • elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności,
  • elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących,
  • ryzyka ekonomicznego lub gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, iż należy uznać, że rozsądnie działający podmiot nie wybrałby takiego sposobu działania.

DZIAŁANIE W CELU OSIĄGNIĘCIA KORZYŚCI PODATKOWEJ

Zgodnie z brzmieniem nowych przepisów czynności dokonane przez podatnika uznaje się za podjęte przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, w przypadku gdy pozostałe cele ekonomiczne lub gospodarcze przez niego wskazane okażą się mało istotne. Korzyścią podatkową w takim przypadku będzie:

  • niepowstanie zobowiązania podatkowego, odsunięcie w czasie powstania takiego zobowiązania lub obniżenie jego wysokości albo powstanie lub zawyżenie straty podatkowej,
  • powstanie nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku albo podwyższenie kwoty nadpłaty lub zwrotu.

WARUNKI NIESTOSOWANIA KLAUZULI PRZECIWKO UNIKANIU OPODATKOWANIA

Przepis art. 119a Ordynacji podatkowej nie będzie miał zastosowania (zgodnie z art. 119b Ordynacji podatkowej):

  •  jeżeli korzyść podatkowa lub suma osiągniętych korzyści nie przekroczy w okresie rozliczeniowym 100 000,00 zł,
  •  do podmiotu, który uzyskał opinię zabezpieczającą dotyczącą czynności – w zakresie objętym opinią,
  • do dnia uchylenia lub zmiany opinii zabezpieczającej,
  • do podmiotu, którego wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej nie został załatwiony w terminie, o którym mowa w art. 119zb Ordynacji podatkowej – w zakresie objętym wnioskiem, do dnia zmiany opinii zabezpieczającej,
  • do podatku od towarów i usług oraz do opłat i niepodatkowych należności budżetowych,
  • jeżeli zastosowanie innych przepisów prawa podatkowego pozwala na przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania.

Podatek od towarów i usług pozostaje poza przedmiotem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, jednak nowelizacja wprowadza zmiany także w ustawie o podatku od towarów i usług (dalej: „UPTU”), m.in. poprzez wprowadzenie pojęcia nadużycia prawa w art. 2 pkt 35 UPTU. Nadużycie prawa jest definiowane jako dokonanie czynności opodatkowanych, w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, sprzecznych z celem, któremu służą te przepisy.

POSTĘPOWANIE PODATKOWE W PRZYPADKU UNIKANIA OPODATKOWANIA

Minister właściwy do spraw finansów publicznych (dalej: „Minister Finansów”) wszczyna postępowanie podatkowe lub w drodze postanowienia w całości lub w części przejmuje do dalszego prowadzenia postępowanie podatkowe lub postępowania kontrolne jeżeli może zostać wydana decyzja w związku z unikaniem opodatkowania, w sprawie:

  • określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego,
  • określenia wysokości straty podatkowej,
  • stwierdzenia nadpłaty lub określenia wysokości nadpłaty albo zwrotu podatku,
  • odpowiedzialności podatnika za podatek niepobrany przez płatnika,
  • odpowiedzialności lub uprawnień spadkobiercy.

Minister Finansów przejmując postępowanie kontrolne jednocześnie wszczyna postępowanie podatkowe. W postanowieniu o przejęciu postępowania wskazuje, w jakim zakresie zostało ono przejęte oraz doręcza je stronie i organowi uprzednio je prowadzącemu. Przejęcie postępowania nie wpływa na moc prawną czynności podjętych przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej.

OPINIA ZABEZPIECZAJĄCA

Projekt ustawy wprowadza instytucję opinii zabezpieczającej, która będzie stanowić alternatywną procedurę dla instytucji interpretacji indywidualnych. Organem podatkowym wydającym opinie zabezpieczające będzie Minister Finansów. Wniosek będzie mógł zostać złożony wspólnie przez kilku zainteresowanych, a dotyczyć może zarówno czynności dokonanej, rozpoczętej jak i planowanej.

Opinia zabezpieczająca wydawana będzie bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania wniosku przez Ministra Finansów, pod warunkiem, że przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że nie ma podstaw do zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej. Wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej podlegać będzie opłacie w wysokości 20 000,00 zł.

Równocześnie w kwestii interpretacji indywidualnych, Organ je wydający (od 1 lipca 2016 r., zamiast Ministra Finansów, w którego imieniu działają dyrektorzy izb skarbowych, interpretacje będzie wydawał Dyrektor Biura Krajowej Informacji Podatkowej) będzie mógł odmówić wydania interpretacji w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które stanowić będą unikanie opodatkowania. W trakcie załatwiania wniosku o interpretację indywidualną, w przypadku wątpliwości czy zdarzenie przyszłe lub stan faktyczny stanowią unikanie opodatkowania organ wydający interpretację będzie uprawniony do zwrócenia się o opinię do Ministra Finansów.

RADA DO SPRAW PRZECIWDZIAŁANIA UNIKANIU OPODATKOWANIA

Projekt ustawy przewiduje utworzenie Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania (dalej: „Rada”) będącej niezależnym organem opiniodawczym w zakresie zasadności zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach. Rada będzie powoływana przez Ministra Finansów na czteroletnią kadencję.

W trakcie postępowania podatkowego wszczętego w związku z unikaniem opodatkowania Minister Finansów może zasięgnąć opinii Rady co do zasadności zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej. Opinie Rady mają być wydawane w formie pisemnej wraz z uzasadnieniem bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania akt sprawy. Jeżeli Minister Finansów nie zwróci się z wnioskiem o wydanie opinii w trakcie postępowania, stronie postępowania przysługuje wniosek o jej wydanie zgłoszony w odwołaniu od decyzji.

Opinia Rady w sprawie zasadności zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej nie stanowi opinii zabezpieczającej, o której mowa w art. 119w Ordynacji podatkowej. Nie jest również wiążąca dla Ministra Finansów, który jednak w wydanej decyzji jest zobowiązany ustosunkować się do niej.

PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I WEJŚCIE W ŻYCIE

Zgodnie z Projektem ustawa ma wejść w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia. Przepisy dotyczące klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania będą miały zastosowanie wyłącznie do czynności dokonanych po wejściu w życie planowanych zmian. Przy czym rozstrzygający będzie konkretny moment dokonania czynności. Bez znaczenia będzie, czy czynność stanowiąca unikanie opodatkowania została poprzedzona innymi czynnościami, które miały miejsce przed wejściem w życie klauzuli. Zgodnie z uzasadnieniem
do ustawy podatnik będzie zobowiązany do zaprzestania kontynuowania unikania opodatkowania w związku z wykorzystywaniem wykreowanych przed wejściem w życie omawianych przepisów „sztucznych mechanizmów działania”.

Podsumowując, unikanie opodatkowania stanowi zagrożenie dla równowagi budżetowej i stabilności finansów publicznych, jest również naruszeniem konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. Celem wprowadzanej klauzuli jest uporządkowanie systemu prawa podatkowego, wyznaczenie granic dopuszczalnej optymalizacji i wzmocnienie niezależności prawa podatkowego nad prawem cywilnym. Jednocześnie klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania zaproponowana w Projekcie składa się z pojęć nieprecyzyjnych, których interpretacja może prowadzić do niedozwolonego prawotwórstwa ze strony organów podatkowych. Wydaje się, że szczególnie na początku funkcjonowania klauzuli w obecnym kształcie będzie ona wywoływać spory podatników z organami podatkowymi.

Nowy kodeks celny – konsekwencje VAT

158813_9601_1280pxKonsekwencje na gruncie VAT wynikające z wejścia w życie Unijnego Kodeksu Celnego

ZMIANA ZASAD USTALANIA WARTOŚCI CELNEJ TOWARÓW

W przypadku importu towarów wartość celna towaru ma bezpośredni wpływ na wysokość podatku VAT, gdyż to w oparciu o nią wyliczana jest jego wysokość. Podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest bowiem wartość celna powiększona o należne cło.

Polecamy więc prześledzić dokładnie zmiany dotyczące jej kalkulowania, które wystąpią w następujących obszarach i zakresie:

  • ustalania wartości celnej towarów w transakcjach łańcuchowych, tzn. gdy towar był przedmiotem dwóch lub więcej sprzedaży przed jego wprowadzeniem na obszar celny UE. Następuje tutaj odejście od możliwości deklarowania wartości celnej na podstawie sprzedaży mającej miejsce przed ostatnią sprzedażą, na podstawie której towary zostały wprowadzone na obszar celny UE;
  • ustalania wartości celnej w sytuacji, gdy sprzedający udzielają kupującym rabatów z różnych tytułów, np. rabatu za wcześniejszą płatność. Pojawił się odrębny przepis poświęcony traktowaniu rabatów w związku z ustalaniem wartości celnej. Przepis przewiduje akceptowanie rabatów:
  1. gdy w chwili zgłoszenia celnego umowa zawarta pomiędzy kontrahentami przewiduje ich stosowanie i określa ich wysokość,
  2. za wcześniejszą płatność (nawet w sytuacji, gdy w chwili zgłoszenia towaru cena nie została zapłacona).

Jednocześnie przepis wyklucza możliwość uwzględniania rabatów wynikających ze zmian w umowie dokonanych po przyjęciu zgłoszenia celnego;

  • ustalania wartości celnej w przypadku, gdy transakcji towarzyszą opłaty ponoszone z tytułu przyznanego prawa do korzystania ze znaku towarowego. Na gruncie nowych przepisów znak towarowy będzie traktowany tak samo jak każdy inny przedmiot własności intelektualnej;
  • ustalania wartości celnej na podstawie szczególnych kryteriów w przypadku, gdy nie można jej obliczyć w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Rozszerzono zakres przedmiotowy pozwolenia na uproszczone ustalanie wartości celnej w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów;
  • przeliczania waluty w celu ustalania wartości celnej towarów (gdy cena towaru wyrażona jest w walucie obcej). Kurs wymiany waluty z przedostatniej środy poprzedniego miesiąca będzie stosowany przez cały następny miesiąc kalendarzowy niezależnie od jego wahnięć (odejście od zasady zmiany kursu w przypadku, gdy kurs wymiany zanotowany w środę różni się o 5% lub więcej w stosunku do kursu stosowanego).

DOSTOSOWANIE USTAWODAWSTWA KRAJOWEGO DO UKC

Wprawdzie unijne przepisy celne wprowadzane są rozporządzeniami, które obowiązują w Polsce bezpośrednio i nie trzeba ich implementować, to jednak pewne procedury muszą być określone w prawie krajowym (np. w prawie celnym). Ponadto ustawy podatkowe powołują się na przepisy celne – odpowiednich zmian będzie więc wymagała np. ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535,z późn. zm.).

Projekt ustawy o zmianie ustawy – prawo celne oraz niektórych innych ustaw został przekazany 7 marca 2016 r. do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania. Przebieg procesu legislacyjnego można śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Zgodnie z projektem, w ustawie o VAT pojawią się zapisy wywołujące m.in. następujące skutki:

  • dostosowanie przepisów ustawy do zmian spowodowanych wprowadzeniem UKC w zakresie przekształceń procedur celnych, m.in. związanych ze zniknięciem procedury celnej przetwarzania pod kontrolą celną, zakwalifikowaniem wolnego obszaru celnego jako procedury specjalnej (jako procedury składowania);
  • zrównanie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu importu towarów w przypadku objęcia towarów procedurą celną uszlachetniania czynnego z chwilą zamknięcia procedury uszlachetniania czynnego zgodnie z art. 324 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE L 343 z 29.12.2015, str. 558),
  • określenie podstawy opodatkowania towarów objętych powyższą procedurą (w stosunku do których zastosowanie znajdzie tenże art. rozporządzenia) jako ich wartości celnej (lub wartości celnej powiększonej o podatek akcyzowy);
  • uniemożliwienie naczelnikowi urzędu celnego określenia kwoty podatku w drodze decyzji dotyczącej należności celnych w związku ze stwierdzeniem, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo;
  • w zakresie stosowania procedury uproszczonej – poprzez odwołanie się do nowych przepisów na podstawie których ma ona funkcjonować (art.166 oraz art.182 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.) oraz uzależnienie jej realizacji od wcześniejszego wydania pozwolenia a także modyfikacje związane z możliwością korzystania z procedury uproszczonej przez przedstawiciela bezpośredniego działającego na rzecz podatnika nieposiadającego pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej, którą zostały objęte towary;
  • zobowiązanie podatnika w przypadku stosowania przez niego odprawy scentralizowanej, o której mowa w art.179 unijnego kodeksu celnego, w której realizację zaangażowane są co najmniej dwie administracje celne z co najmniej dwóch państw członkowskich, do obliczenia i wykazania kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji dla importu towarów;
  • zmianę w zakresie obliczania odsetek za zwłokę od różnicy podatku powstałej w związku z jego nieprawidłowym wykazaniem w zgłoszeniu celnym;
  • określenie stosownego dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej w przypadku wywozu, o którym mowa w art. 140 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015, str. 1).
  • Projektowane na podstawie nowych unijnych przepisów celnych zmiany w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług przez importerów i eksporterów według polskich przepisów podatkowych nie są przełomowe czy szczególnie zaskakujące. Zachęcamy jednak do zgłębienia treści nowych przepisów w zakresie, w którym mogą one Państwa dotyczyć oraz do śledzenia przebiegu procesu legislacyjnego, którego owocem będzie ostateczny efekt unijnej rewolucji celnej pod postacią znowelizowanej ustawy o VAT.

PRZYDATNE AKTY PRAWNE:

  • unijny kodeks celny przyjęty w dniu 9 października 2013 r. rozporządzeniem (UE) nr 952/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady;
  • rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 2015/2446 z 28 lipca 2015 r., uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz.Urz. UE z 2015 r. L 343, s. 1);
  • rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2015/2447 z 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE z 2015 r. L 343, s. 558).

Zespół RSM Poland KZWS

Trwała zabudowa – Interpretacja Ministra Finansów

902606_56156368_2INTERPRETACJA OGÓLNA Nr PT10/033/5/133/WLI/14/RD 30577 MINISTRA FINANSÓW
z dnia 31 marca 2014 r.
w sprawie opodatkowania właściwą stawką podatku od towarów i usług świadczenia polegającego na wykonaniu trwałej zabudowy meblowej w obiektach budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2014 r. Poz. 13

W związku z podjętą w dniu 24 czerwca 2013 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów uchwałą sygn. akt I FPS 2/13 dotyczącą sposobu opodatkowania podatkiem od towarów i usług świadczenia polegającego na wykonaniu trwałej zabudowy meblowej z uprzednio nabytych komponentów, w obiektach budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w kontekście uregulowań ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”, w zakresie opodatkowania właściwą stawką VAT – działając na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), wyjaśniam, co następuje.

Na wykonanie trwałej zabudowy meblowej składa się szereg czynności począwszy od jej zaprojektowania aż po jej montaż w obiekcie budowlanym lub jego części (lokalu). Czynności te na potrzeby podatku od towarów i usług traktuje się jako świadczenie kompleksowe (złożone), którego wysokość opodatkowania VAT należy ustalić na podstawie elementu dominującego w tym świadczeniu.

W okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. stawka podstawowa podatku od towarów i usług, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, wynosi 23%, natomiast stawka obniżona, o której mowa w art. 41 ust. 2 tej ustawy, wynosi 8% (art. 146a pkt 1 i 2 ustawy o VAT).

W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r. jedynym przepisem, który może dawać podstawę do zastosowania preferencyjnej stawki podatku od towarów i usług do czynności polegających na wykonaniu trwałej zabudowy meblowej z uprzednio nabytych komponentów, wykonywanych w obiektach budowlanych zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym jest art. 41 ust. 12 ustawy o VAT. Przepis ten stanowi, że stawkę podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

W celu ustalenia prawidłowej stawki podatku od towarów i usług do czynności polegających na wykonaniu trwałej zabudowy meblowej należy przede wszystkim zbadać czy czynności te można zakwalifikować jako usługę modernizacji obiektu budowlanego lub jego części (lokalu) objętego społecznym programem mieszkaniowym czy też w istocie czynności te sprowadzają się do dokonania dostawy towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. W zależności od dokonanej kwalifikacji zastosowanie będzie miała preferencyjna lub podstawowa stawka podatku od towarów i usług (art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o VAT).

W przypadku świadczeń kompleksowych (złożonych), jeżeli elementem dominującym w ramach danej transakcji będzie wydanie towaru w celu przeniesienia prawa do rozporządzania nim jak właściciel, zaś pozostałe czynności będą miały charakter pomocniczy lub uboczny wówczas transakcja taka powinna, co do zasady, być traktowana jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

W przypadku jednak, gdy istotą transakcji będą inne (niż dostawa towaru) czynności to, mimo że w ramach takiej transakcji może także wystąpić wydanie towaru, powinna być ona traktowana jako świadczenie usług.

Zgodnie z ww. uchwałą, jeżeli montaż komponentów meblowych w celu wykonania trwałej zabudowy meblowej następuje z wykorzystaniem w sposób istotny elementów obiektu budowlanego/lokalu, który przez konstrukcyjne połączenie tych komponentów i elementów obiektu budowlanego/lokalu stworzy trwałą zabudowę spełniającą jako całość określoną funkcję użytkową, czynność taka będzie stanowić usługę modernizacji, o której mowa w art. 41 ust. 12 ustawy o VAT, opodatkowaną stawką VAT w wysokości 8%.

Aby wykonane na wymiar do konkretnego budynku lub lokalu i trwale powiązane z jego elementami komponenty meblowe stanowiły trwałą zabudowę meblową nie mogą one (na potrzeby uznania ich za „modernizację” w VAT) funkcjonować w obrocie tak, jak to ma miejsce w przypadku mebli „wolnostojących”. Obniżona stawka podatku nie może zatem znaleźć zastosowania w sytuacji gdy wykonana, nawet według indywidualnego projektu, zabudowa meblowa jest przytwierdzana do ściany lub podłogi jedynie w sposób, który może być również stosowany przy montażu mebli „wolnostojących” (np. „zakotwiczenie” za pomocą kołków lub listew montażowych), co skutkuje możliwością demontażu tej zabudowy bez uszkodzenia samej zabudowy, jak i konstrukcji budynku/lokalu (elementy mogą być bez uszkodzenia tego budynku/lokalu przeniesione, przy czym za uszkodzenie nie można uznać pozostawienia w ścianie lub podłodze np. otworów montażowych). Dla całościowej oceny charakteru świadczenia nie ma natomiast znaczenia, czy elementy np. korpusów mebli są ze sobą zespolone i ewentualnie jak silne jest to zespolenie, gdyż istotne dla uznania za „modernizację” jest dopiero odpowiednio trwałe połączenie tych mebli z elementami obiektu budowlanego/lokalu.

Określając zatem, czy do zabudowy meblowej montowanej w budynku/lokalu może mieć zastosowanie obniżona stawka podatku od towarów i usług należy przede wszystkim badać stopień konstrukcyjnego połączenia komponentów meblowych i elementów obiektu budowlanego/lokalu. Nie chodzi tutaj o badanie powiązania elementów zabudowy meblowej z konstrukcyjnymi w rozumieniu techniki budowlanej elementami obiektu budowlanego/lokalu, lecz o tak silne połączenie konstrukcyjne komponentów meblowych i elementów obiektu budowlanego/lokalu, że powstaje trwała zabudowa spełniająca jako całość określoną funkcję użytkową. Przykładem takiej trwałej zabudowy meblowej może być zabudowa kuchenna wykonana z cegły klinkierowej zespolona zaprawą murarską ze ścianą i podłogą lokalu, gdzie demontaż powodowałby uszkodzenie samej zabudowy, jak i pomieszczenia, w którym została ona zamontowana. Innym przykładem trwałej zabudowy meblowej stanowiącej modernizację budynku/lokalu jest takie zespolenie wykonanych na wymiar do konkretnego budynku/lokalu mebli z elementami tego budynku/lokalu, które wykorzystuje dodatkowe materiały budowlane takie jak cegły czy płyty kartonowo – gipsowe, gdzie demontaż zabudowy powodowałby zarówno uszkodzenie pomieszczenia i komponentów meblowych, jak i trwałe uszkodzenie tych dodatkowych materiałów budowlanych, bez których to materiałów nie istniałaby możliwość wykorzystania tej zabudowy meblowej w innym miejscu.

Mając na uwadze powyższe, a w szczególności bogactwo możliwych gospodarczo sytuacji w omawianym zakresie należy wskazać, że rozstrzygnięcie podejmowane co do wysokości opodatkowania trwałej zabudowy meblowej w świetle przepisów ustawy o VAT wymaga każdorazowo szczegółowej i obiektywnej analizy stanu faktycznego konkretnej sprawy.

Minister Finansów: z up. J. Cichoń

Najważniejsze zmiany w VAT od 2014 roku

Jak niemal co roku z pierwszym dniem stycznia podatnicy podatku od towarów i usług mogą spodziewać się zmian w ustawie o VAT (dalej: UPTU). Od początku 2014 roku w przepisach UPTU można będzie znaleźć m.in. po raz pierwszy definicję tradycyjnej faktury oraz faktury elektronicznej, znowelizowaną listę zwolnień podmiotowych i przedmiotowych, a także nowy sposób obliczania obrotu w przypadku proporcji. Szereg tych zmian był już tematem naszego październikowego Tax Alertu 24/2013, dlatego też w poniższej publikacji chcielibyśmy przestawić Państwu jedynie te zmiany w podatku od towarów i usług, które w naszej opinii są najbardziej istotne i mogą powodować pewne problemy w Państwa rozliczeniach podatkowych.

Moment powstania obowiązku podatkowego

Tę zmianę można uznać za najbardziej istotną. Dotychczas, w przeważającej liczbie przypadków, okolicznością powodującą powstanie obowiązku podatkowego było wystawienie faktury VAT – choć oczywiście w powiązaniu z dostawą towaru czy też świadczeniem usług (obowiązek powstanie nie później jednak niż siódmego dnia od daty wydania towaru lub wykonania usługi – art. 19 ust. 4 UPTU). W nowym stanie prawnym data wystawienia faktury przestanie decydować o momencie powstania obowiązku podatkowego, a decydujący będzie wyłącznie dzień wykonania usługi bądź dokonania dostawy – czyli ograniczamy się tak naprawdę do zasady ogólnej zawartej obecnie w art. 19 ust. 1 UPTU. Tym samym od stycznia 2014 roku sprzedawca, dokonując sprzedaży w ostatnich dniach miesiąca, nie będzie miał już możliwości wyboru, w którym miesiącu dokona rozliczenia danej transakcji – w bieżącym czy nadchodzącym, co było dotychczas związane z datą wystawienia faktury. W związku z tym od nowego roku w celu stwierdzenia, kiedy powinny być rozliczone dane transakcje, większe znaczenie będą miały protokoły wydania/odbioru towarów czy wykonania usług aniżeli same faktury.

Jest to jednak ogólna zasada powstawania obowiązku podatkowego, obok której znowelizowane przepisy UPTU przewidują także szereg wyjątków – na szczęście ich liczba została znacznie ograniczona w stosunku do obecnie istniejących rozwiązań. Pozostawiono bowiem szczególne momenty powstania obowiązku podatkowego w przypadku m.in. takich zdarzeń jak:

  •  wydanie towarów związanych z umową komisu – otrzymanie całości lub części zapłaty;
  • świadczenie usług zwolnionych zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37-41 UPTU – otrzymanie całości lub części zapłaty;
  • usługi budowlane – wystawienie faktury, nie później niż 30. dnia od wykonania usługi;
  • dostawa energii i gazu oraz usługi o charakterze „ciągłym” – wystawienie faktury, nie później niż upływ terminu płatności.

W tym miejscu warto również wskazać, iż zmianie uległ art. 86 ust. 10 UPTU. Stosownie do nowego brzmienia tego przepisu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Tym samym prawo do odliczenia podatku naliczonego przez nabywcę zostało skorelowane z momentem powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy – przy zastrzeżeniu jednak, iż nabywca w tym samym okresie otrzymał fak-turę (art. 86 ust. 10b pkt 1 UPTU). Niezmieniony pozostaje art. 86 ust. 11 UPTU zgodnie z którym, jeżeli nabywca nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w chwili otrzymania faktury, może rozliczyć podatek z niej wynikający obniżając kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Natomiast w odniesieniu do WNT nabywca będzie mógł rozliczyć VAT z tytułu tej transakcji za miesiąc w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli w ciągu trzech miesięcy od końca tego miesiąca otrzyma fakturę dokumentującą WNT i uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu WNT w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek (art. 86 ust. 10b pkt 2 UPTU). Tym samym w jednym miesiącu podatnik będzie mógł wykazać zarówno podatek naliczony, jak i należny. W przypadku, gdy okaże się, iż faktura dokumentująca WNT nie dotarła do podatnika we wskazanym powyżej terminie, zgodnie z art. 86 ust. 10g UPTU nabywca dokona odpowiedniego pomniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym upłynął ten trzymiesięczny termin. W przypadku, kiedy faktura VAT dokumentująca WNT w końcu dotrze do podatnika, będzie on mógł na bieżąco powiększyć podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał tę fakturę.

Podstawa opodatkowania VAT

Nową definicję podstawy opodatkowania od przyszłego roku będzie można znaleźć w dodanym art. 29a ust. 1 UPTU. Zgodnie z jego brzmieniem podstawą opodatkowania co do zasady będzie wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Tym samym zniknęła definicja obrotu, który to dotychczas stanowił podstawę opodatkowania. Usystematyzowano także dalszą część regu-lacji poprzez dodanie art. 30a-30c UPTU. Wskazują one, w jaki sposób należy określić podstawę opodatkowania w przypadku WNT, czy też importu towarów i usług.

Warto także zwrócić uwagę na art. 29a ust. 7 UPTU, który bezpośrednio wskazuje, czego nie zalicza się do podstawy opodatkowania, a mianowicie nie uwzględnia się w niej kwot stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzeda-ży, a także otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Do przepisów UPTU dodano także art. 29a ust. 15 pkt 4 UPTU, w którym bezpośrednio wskazano, iż podatnik nie ma obowiązku posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej w przypadku, gdy nie uzyskał on potwierdzenia mimo udokumentowanej próby doręczenia faktury korygującej i z posiadanej dokumentacji wynika, że nabywca towaru lub usługobiorca wie, że transakcja została zrealizowana zgodnie z warunkami określonymi w fakturze korygującej. Dopiero w miesiącu, w którym spełnione zostały łącznie te dwa warunki podatnik może dokonać obniżenia podstawy opodatkowania. Przepis ten jest konsekwencją wyroku TSUE z dnia 26 stycznia 2012 roku w polskiej sprawie (sygn. akt C-588/10 Ministerstwo Finansów przeciwko Kraft Foods Polska S.A.) w którym to skład orzekający dopuścił możliwość rozliczenia podatku bez posiadania przez podatnika potwierdzenia odbioru korekty faktury, jeżeli jego uzyskanie w rozsądnym czasie byłoby niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. Podatnik musi jednak udowodnić, że dołożył staranności w uzyskaniu takiego potwierdzenia.

Zmiany dotyczące fakturowania

Kluczową zmianą, z którą będziemy mieć do czynienia od początku 2014 roku, jest także przeniesienie bezpośrednio do UPTU przepisów dotyczących sposobu wystawiania faktur, które dotychczas można było znaleźć w rozporządzeniach wykonawczych Ministra Finansów. Dodane art. 106a – art. 106q UPTU wskazują m.in.:

  • jakie podmioty zobowiązane są do wystawiania faktur;
  • elementy, które obowiązkowo powinna zawierać faktura;
  • regulacje dotyczące faktur bądź not korygujących.

Tym samym zmiany te mają w przeważającej części charakter techniczny, chociaż zdarzają się też pewne niuanse. W art. 106i ust. 7 UPTU wprost wskazano, iż fakturę można wystawiać maksymalnie 30 dni przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi, a także na 30 dni przed datą otrzymania całości lub części zapłaty w związku z mającą dokonać się w przyszłości transakcją.

Kolejną istotną zmianą jest data wystawienia faktury – podatnik będzie zobowiązany do jej wystawienia nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym miała miejsce dana transakcja. W celu ograniczenia ilości generowanych przez podatników dokumentów bardzo praktycznym rozwiązaniem, które obecnie także obowiązuje, jest wystawianie tzw. faktur zbiorczych. Mogą one dokumentować kilka odrębnych dostaw dokonanych na rzecz jednego kontrahenta, które miały miejsce w ciągu danego miesiąca – obecnie fakturę taką wystawić jednak należy nie później, niż ostatniego dnia danego miesiąca. W nowych przepisach kwestia ta w ogóle nie została sprecyzowana tak więc przyjąć należy, iż faktura taka wystawiona być powinna zgodnie z zasadami ogólnymi, czyli do 15. dnia następnego miesiąca (będzie więc więcej czasu na podliczenie wszystkich transakcji).

Ustawodawca również w zakresie faktur uproszczonych doprecyzował przepisy. W przypadku, gdy kwota należności ogółem nie przekracza 450 zł albo kwoty 100 euro, sprzedawca ma prawo do wystawienia faktury, na której nie wy-szczególni m.in. danych dotyczących nabywcy towarów lub usług, ceny jednostkowej przedmiotu transakcji, wartości sprzedaży netto czy też stawki podatku. Należy jednak podkreślić, że przepisy te, zgodnie z art. 106e ust. 6 UPTU, nie mają zastosowania m.in. do faktur wystawianych na żądanie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Podmioty te bowiem nie dysponują numerem NIP, ponieważ nie są podatnikami VAT. Na fakturze uproszczonej musi się bowiem znaleźć numer za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany dla podatku od towarów i usług. Tym samym sprzedawcy powinni zwrócić uwagę, iż faktur uproszczonych nie można wystawiać na rzecz zwykłych konsumentów.

Czy stare interpretacje indywidualne zachowają swoją ważność?

Na koniec chcielibyśmy zwrócić jeszcze Państwa uwagę na jeden istotny aspekt. Nowelizacja przepisów o VAT uchyliła m.in. w całości art. 19, 29 i 106, zastępując je całkowicie nowymi artykułami. Możliwość korzystania z interpretacji indywidualnych po takiej zmianie przepisów wywołuje już od dawna szereg kontrowersji. Zarówno jednak doktryna jak i orzecznictwo sądów administracyjnych zwracają uwagę, że interpretacjom ministerialnym podlega „prawo podatkowe” jako całość – czyli ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników, płatników i inkasentów poszczególnych podatków. Interpretacja indywidualna nie odnosi się więc do konkretnych, pojedynczych przepisów, rozumianych jako poszczególne, techniczne jednostki redakcyjne aktu prawnego, składające się na normy prawne. Jej przedmiotem jest prawo podatkowe, rozumiane jako system powiązanych wzajemnymi zależnościami przepisów składających się na normy prawne. Stąd można wysnuć wniosek, że jedynie redakcyjne zmiany tych przepisów, z których (także po zmianie) wynika dokładnie ta sama norma prawna, nie powodują zmiany przedmiotu interpretacji. Interpretacja nadal więc dotyczy tego samego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, do którego odnosi się nadal to samo prawo podatkowe – bez znaczenia, czy złożone w całość z jednostek redakcyjnych o danym numerze i umiejscowionych akurat w danej ustawie.

Jeżeli korzystają Państwo z interpretacji w zakresie momentu powstawania obowiązku podatkowego, podstawy opodatkowania bądź fakturowania – zachęcamy do konsultacji.

Zespół RSM Poland KZWS

VAT od samochodów i paliwa 2014

VAT od samochodów i paliwa w 20141) samochody osobowe

2) samochody inne niż osobowe , których dopuszczalna masa całkowita jest mniejsza niż 3,5 tony i które nie są pojazdami wymienionymi w punkcie 2-8 wówczas:

  • odliczymy 60% podatku naliczonego, nie więcej niż 6000 zł, od nabycia, leasingu lub najmu tych samochodów
  • nie odliczymy VAT od paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu do nich
  • odliczymy pełny VAT od towarów i usług związanych z eksploatacją.

Jeśli odprzedaż lub oddanie w odpłatne używanie tych samochodów (pojazdów) na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze stanowi przedmiot działalności podatnika, wówczas od ich nabycia odliczymy pełny VAT.

Dokumentem potwierdzający prawo do odliczenia jest faktura( przy nabyciu, leasingu, najmie), dokument celny z kwotami wynikającymi z decyzji (w przypadku importu samochodu)

1) pojazdy inne niż osobowe, których dopuszczalna masa całkowita wynosi co najmniej 3,5 tony :

Odliczymy pełny VAT od:

  • nabycia, importu, leasingu ,najmu tych samochodów
  • paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu do nich
  • towarów i usług związanych z ich eksploatacją

Spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych wymienionych w pkt 2–5 stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu, zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań

2) pojazdy samochodowe mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowane na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van

3) pojazdy samochodowe mające więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u których długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę między podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50% długości pojazdu; dla obliczenia tej proporcji długość pojazdu stanowi odległość między dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a tylną krawędzią podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona w linii poziomej wzdłuż pojazdu między dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a punktem wyprowadzonym w pionie od tylnej krawędzi podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków

Odliczymy pełny VAT od:

  • nabycia, importu, leasingu ,najmu tych samochodów
  • paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu do nich
  • towarów i usług związanych z ich eksploatacją

Spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych wymienionych w pkt 2–5 stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu, zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań

4) pojazdy samochodowe, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków dopuszczalna ładowność pojazdu oraz liczba miejsc (siedzeń) w przypadku pojazdów wymienionych w pkt 7 określona jest na podstawie dokumentów wydanych zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym. Pojazdy, które w dokumentach nie mają określonej dopuszczalnej ładowności lub liczby miejsc, również uznaje się za samochody osobowe

5) pojazdy samochodowe, które posiadają kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu

6) pojazdy specjalne – jeżeli z dokumentów wydanych zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym  wynika, że jest to pojazd specjalny

7) pojazdy samochodowe inne niż wymienione w pkt 2–6, w których liczba miejsc (siedzeń) łącznie z miejscem dla kierowcy wynosi:

  • 1 – jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 425 kg
  • 2 – jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 493 kg
  • 3 lub więcej – jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 500 kg

8) pojazdy samochodowe konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą – jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie

13/47/42 Odliczymy pełny VAT od:

  • nabycia, importu, leasingu ,najmu tych samochodów
  • paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu do nich
  • towarów i usług związanych z ich eksploatacją

Pojazdy , które w dokumentach nie mają określonej dopuszczalnej ładowności lub liczby miejsc, również uznaje się za samochody osobowe.